Birden çok öncelikli hastalarda tercihe dayalı randevu planlama problemi için Markov karar süreci modeli

Bu tez, sağlık tesislerindeki randevu planlama prosedürlerini çeşitli açılardan inceleyen üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, birden çok hasta tipinin randevu almak için iletişime geçtiği bir poliklinik ele alınmıştır. Klinik dinamik olarak her hastaya önerilecek randevu günleri kümesine karar vermektedir. Hastaların rezervasyon dönemindeki her gün için farklı fayda ağırlıkları vardır. Hastalar, bu fayda ağırlıklarını baz alarak önerilen kümeden bir gün seçmektedirler ya da randevu almadan sistemi terk etmektedirler. Bu sistem zaman içinde homojen olmayan Markov karar süreci kullanılarak modellenmiştir ve en iyi politikanın yapısı ile ilgili analitik sonuçlar elde edilmiştir. Bu modeli çözebilmek için değer fonksiyonunu yaklaştırarak simulasyona dayalı rezervasyon limiti geliştirme algoritması uygulanmıştır. İkinci bölümde, endirekt bekleme maliyeti ile randevu almak ve uygunsuzluk maliyeti ve hizmet alamama riski ile randevusuz gelmek arasında stratejik olarak seçim yapan hastaların bulunduğu bir aile sağlığı merkezi incelenmiştir. Endirekt bekleme maliyetlerine göre sınıflandırılan normal ve acil olmak üzere iki hasta tipi ele alınmıştır. Klinik, hastaların denge davranışını düşünerek, randevusuz gelen hastalar için ayrılacak, beklenen gelirleri maksimize eden optimum randevu bölmesi sayısını belirlemektedir. Bu sistem, gözlenebilen ve gözlenemeyen endirekt bekleme süresi bilgisi altında analiz edilmiştir ve her iki sistem için hastaların denge davranışı karakterize edilmiştir. Son olarak üçüncü bölümde, hastaların randevusuz olarak gelme, randevuyu iptal etme ya da randevuya gelmeme davranışlarını ve hastaların gün tercihlerini kombine eden bir model oluşturulmuştur. Bu çalışmada, klinik randevusuz gelen hastalar için ayrılacak olan randevu bölmesi sayısına ve hastalara önerilecek randevu günü kümelerine karar vermektedir. Hastalar, önerilen kümedeki günlerden biri için randevu alabilmektedir ya da kümede yer almayan bir günde randevusuz gelmeye karar verebilmektedir. Randevusuz gelen hastaların servis alamama riski vardır ve bu durum "blokaj" olarak adlandırılmaktadır. Bir hastanın blokaj olasılığı diğer hastaların randevusuz gelme davranışına bağlıdır. Bu sebeple, hastalar randevusuz gelmeye karar verirken diğer hastaların seçimlerini de hesaba katmaktadırlar ve bu, içsel olarak belirlenen randevusuz hasta oranına sebebiyet vermektedir. Bu problem, beklenen net karı maksimize etmek amacıyla deterministik akışkan model ile formüle edilmiştir. Buna ek olarak, optimum akışkan politikanın yapısı karakterize edilmiştir ve bu politikanın asimptotik en iyiliği gösterilmiştir.