AA2198-T3S1 alüminyum-lityum alaşım malzemesinin mekanik malzeme karakterizasyonu ve şekillendirme parametrelerinin belirlenmesi

Havacılık ve uzay endüstrisinin ilgi odağı haline gelen Al-Li (Alüminyum-Lityum) alaşımları; düşük yoğunluk, yüksek elastisite modülü, mükemmel korozyon direnci, yüksek sertlik, yüksek yorulma çatlak büyüme direnci, düşük kırılma tokluğuna sahiptir. Bu tez çalışmasında, yeni nesil Al-Li alaşımı sınıflarından olan AA2198-T3S1 sac malzemenin hidrolik sac şekillendirme yöntemleri arasında yaygınlıkla kullanılan diyafram ile hidrolik şekillendirme sonucu mekanik malzeme karakterizasyonu ve şekillendirme parametrelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Şirket kütüphanesinde girdi olarak kullanılmak üzere büküm açısı, büküm yarı çapı ve malzeme kalınlığına bağlı olarak geri esneme miktarını ve kırışma olup olmadığını gösteren tablo oluşturulması hedeflenmiştir. İlk olarak deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Yapılan deneylerde 1.8mm kalınlığında sac metal, 60°, 90° ve 120° büküm açısına ve R0.5, R1, R2, R2.5, R3, R4, R5, R6, R6.35, R7.5, R8, R9, R10, R11, ve R12.5 büküm yarıçaplarına sahip kalıp kullanılmıştır. Sac metal ve kalıp arasında herhangi bir yağlama / nylon film kullanılmamıştır. Sonrasında sonlu elemanlar programı ile farklı sürtünme değerleri, 0.05, 0.1, ve 0.2, için elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak, geri esneme miktarları belirlenmiş ve alanları gösteren grafikler oluşturulmuştur. Bu çalışma sonucunda elde edilen verilerle, üretimde meydana gelebilecek zaman ve maliyet kaybının önüne geçilmiş, tasarım değişikliklerinde güvenli bir şekilde şekil almasını sağlayan kalıplar tasarlanarak hurda kayıplarının önüne geçilmiştir.