Meclis celse zabıtlarında dış politika ve dış politika prensipleri (1920-1923)

23 Nisan 1920'de Ankara'da olağanüstü şartlara bağlı olarak açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve yürütülen Millî Mücadele'nin temel amacı iktisadî, malî ve siyasî alanlarda tam bağımsızlığı sağlamak olmuştur. Bu bağlamda, bir yandan Osmanlı Hükümeti'ne ve bu hükümetin neden olduğu bir takım sorunlara karşı mücadele verilirken, diğer yandan da işgalci güçlere karşı mücadele verilmiştir. Bütün bunlar yapılırken takip edilen yöntem, ülkenin milli çıkar ve prensiplerini barındıran politikaların ön planda tutulması olmuştur.Aslında Türkiye'nin bu dönemdeki dış politika ilkeleri Kongreler döneminde başlamıştır. Yurdun dört bir yanından gelen farklı düşünce yapısına sahip; ancak tek bir amaca hizmet eden mebusların oluşturduğu TBMM'nin açılması ile bu ilkeler daha meşru bir zemine oturtulmuştur.Milletvekilleri, dönemin şartları çerçevesinde yaptıkları çetin müzakerelerle bir yandan ülkenin iç politikası ile ilgili kararlar alırken, diğer yandan da dönemin şartlarına uygun olarak dış politikaya yönelik ülkenin kaderini belirleyecek önemli kararlar almışlardır. Bununla birlikte, dâhili siyasetle harici siyasetin bağlantılı olduğu ve birbirini tamamladığı göz ardı edilmemiştir.Dış politikaya yönelik kararlar alınırken dünya siyaseti, devletler arasındaki ilişkiler her yönü ile takip edilip tartışılmış ve TBMM Hükümeti'nin dış siyaseti buna göre belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, günübirlik siyasî teşebbüslerden kaçınılmış, diğer ülkelerle kurulan ilişkilerin dünya barışına katkı sağlayacak şekilde uzun vadeli ve kalıcı olmasına önem verilmiştir.