Medeni usul hukuku bakımından yabancı ve yabancı dilde düzenlenmiş belge

Dava konusu hak ile ilgili vakıaların mevcut olup olmadıkları hususunda mahkemeye kanaat verilmesi işlemi şeklinde tanımlanan ispat faaliyeti, yabancı ve yabancı dilde düzenlenen belge ve senetlerle de gerçekleştirilebilmektedir. Yabancı belge ve senet kavramlarının tanımını, "yabancılık unsuru ihtiva eden belge ve senet" şeklinde yapmak mümkündür. Çalışmamız kapsamında, söz konusu belge ve senetlerin Türk mahkemeleri tarafından tâbi tutulacağı değerlendirme meselesi ele alınmıştır. Buna göre, ilk aşamada vasıflandırma işlemi, ikinci aşamada kabul edilebilirlik incelemesi, üçüncü aşamada ispat gücünün tespiti, dördüncü aşamada ise objektif ispat yükünün belirlenmesi faaliyeti gerçekleştirilmelidir. Zikredilen hususlar çalışmamız kapsamında incelenirken, maddi hukuk – usul hukuku ayrımı ile vakıa – hukuk ayrımına değinilmiş; yabancı hukukun Türk mahkemeleri tarafından uygulanması konusu ele alınmıştır. Mahkeme, yabancı belge ve senetleri incelerken, yabancılık unsurunu göz ardı etmemeli; doğrudan uygulanan kurallar hariç olmak üzere, kanunlar ihtilafı kuralları uyarınca belirleme yapmalıdır. Yabancı dilde düzenlenen belge ve senetlerin mahkemeler tarafından incelenmesi meselesinde dikkat edilmesi gereken husus ise, belge veya senedin Türkçe düzenlenmesine dair bir mecburiyetin mevcut olup olmadığıdır. Bu noktada çalışmamızda, kanunlarımızda yer alan düzenlenmelere yer verilmiş; birçok konu bakımından tartışmalı olan 805 sayılı İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun detaylı şekilde incelenmiştir.