Mehmet Akif Ersoy'un tefsirciliği ve Kur'ân yorumu

Edebî bir şahsiyet olarak tanınan ve Türk tarihinde ?Millî Şair? unvanıyla anılan Mehmet Akif, hayatının her safhasında Kur'ân-ı Kerîm'e ilgi duymuş, onu anlamaya ve anlatmaya çalışmıştır. Bir sosyolog gözüyle toplumdaki aksaklıkları ve ahlakî yozlaşmaları tespit etmiş, bu noktada Kur'ânî çözümler üretmiştir. Akif, Müslümanların geri kalmalarını, Kur'ân'dan uzaklaşmalarına bağlamaktadır. Çözüm olarak da ilk dönem Müslümanlarının yaşadığı duru ve öz İslâm'a dönmeyi önermektedir. Akif, klasik anlamda bir müfessir olmamakla beraber, Arapçaya ve Kur'ân ilimlerine olan vukufiyeti, onu tefsir sahasında da söz söylemeye itmiştir. Kur'ân'dan yapmış olduğu âyet ve sûre tefsirleri, meşhur eseri Safahat'taki Kur'ân'dan ilhamlı şiirleri, yazmış olduğu Kur'ân tercümesi ile bazı yazarlardan tercüme ettiği tefsir ve âyet meâlleri göz önüne alındığında, Akif'in Kur'ân ilimleri alanındaki üretkenliği azımsanamayacak bir hacme ulaşmaktadır. Bütün bu verileri dikkate aldığımızda, Akif'in tefsircilik yönünün de bulunduğunu ve onun tefsirciliğinin araştırmaya değer olduğunu düşündük. Biz bu çalışmamızda, Akif'in tefsir makalelerinin ve Kur'ân'dan ilhamlı şiirlerinin, ?İctimâî Tefsir? metodunun kriterleriyle örtüştüğünü müşahede ederek, Akif'in tefsir yazılarını bu kapsamda değerlendirmeyi uygun gördük. Çalışmamızın birinci bölümünü Akif'in hayatı, eserleri, edebî ve ilmî şahsiyeti, tefsire olan ilgisi, Kur'ân'a bakışı gibi konulara ayırdık. İkinci bölümde Akif'in tefsir yazılarının genel özelliklerini, tefsirin yazılma gayesini ve tefsir metodunu çalışmamızın ana konusunu teşkil eden ?Akif'in Tefsirciliği? kapsamında izah etmeye çalıştık. Çalışmamızın üçüncü bölümünü ise sadece Akif'in Kur'ân'dan ilham alarak yazdığı şiirlerine hasrettik. Âyetlerin tefsirleri mahiyetinde olan bu şiirleri, âyetler ile olan uygunluk, âyetlerden çıkan prensipler ve şiirlerdeki Kur'ânî kavramlar bakımından incelemeye gayret ettik. Netice olarak Akif'in tefsir alanındaki çalışmalarını dikkate alarak onu tefsirciliğini ortaya koyma gayretinde olduk. Akif'in Kur'ân ilimleriyle olan alakasını izah ederek, onun bu sahadaki ehliyet ve liyakatini göstermeye çalıştık. Anahtar kelimeler: İctimâî Tefsir, Akif'in Tefsirciliği, Tefsir Makaleleri, Kur'ân'dan İlhamlı Şiirler.