Mekanokimyasal yöntem ile Malatya Hekimhan zeolitlerinin aktivasyonu ve ağır metal adsorpsiyonunda kullanılması

Bu çalışma kapsamında yeraltı sularındaki ve atık sulardaki ağır metallerin (Pb, Ni ve Cd) uzaklaştırılması araştırılmıştır. Belirli bir sınır derişiminin aşılması durumunda canlı bünyesinde toksik etkiye neden olan bu tür ağır metallerin giderimi adsorban olarak kullanılan Malatya/Hekimhan bölgesinde temin edilen doğal zeolit kullanılarak incelenmiştir. Bu çalışma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada zeolit klasik bilyalı değirmende öğütülerek -150 mikron boyut altına indirilmiştir. Öğütülmüş zeolitin karakterizasyonu için XRD ve SEM analizleri yapılmıştır. İkinci aşamada ağır metallerden oluşan sentetik çözeltiler hazırlanmıştır. Hazırlanmış olan sentetik çözelti ile adsorpsiyon deneyleri yapılmıştır. Adsorpsiyona etki eden pH, karıştırma süresi, sıcaklık ve karıştırma hızı gibi farklı parametrelerde deneyler yapılarak optimum adsorpsiyon parametreleri belirlenmiştir. Üçüncü aşamada ise doğal zeolitin yüzey alanı ve gözenek yapısını artırmak için gezegensel bilyalı değirmende öğütme işlemleri yapılmıştır. Öğütme 450 dev/dk'da 180 dk boyunca ve 540 dev/dk'da 120 dk boyunca gerçekleştirilmiştir. Akabinde adsorpsiyon deneyleri için -150 mikron doğal zeolite yapılan deney parametrelerinin aynısı gezegensel bilyalı değirmende öğütülmüş zeolit için de uygulanmıştır. Doğal zeolit için üç ağır metalin en yüksek adsorpsiyon değerlerine pH 11'de ulaşıldığı görülmüştür. Pb için % 78, Ni için % 67 ve Cd için % 54 maksimum adsorpsiyon verimi elde edilmiştir. Gezegensel bilyalı değirmende öğütülen doğal zeolitlerle Pb için % 93, Ni için % 72 ve Cd için % 57 maksimum adsorpsiyon verimlerine pH 9'da ulaşıldığı görülmüştür.