The prismatic reflection of human condition and irrationality of reality and existence in Memet Baydur's yalnızlığın oyuncakları and Samuel Beckett's endgame

Uyumsuzluk Tiyatrosu ya da bilinen diğer adıyla Absürd Tiyatro, İkinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan bir tiyatro akımıdır. İki savaş birden atlatmış bir dünyanın insanların zihinleri anlayamadıkları savaş düşüncesi ve yaşadıkları travma dolayısıyla adeta tutulmaya uğramış ve insanın evrendeki yerini, hayatın anlamını sorgulamaya başlamışlardır. O zamana dek Avrupa'da etkin olan, hümanizm ve rasyonalizm gibi düşüncelerin yerini varoluşçu düşünce almıştır. Bu dönemde ortaya çıkan, Jean-Paul Sartre ve Albert Camus gibi düşünürlerin öncüsü oldukları varoluşçuluk kavramı da bu sorgulamalardan doğmuştur. Sanatın bir çok dalı; edebiyat alanında ise özellikle tiyatro bu düşüncelerin yoğun bir etkisi altında kalmıştır. Eugene Ionesco, Samuel Beckett, Jean Genet, Harold Pinter, and Arthur Adamov gibi yazarlar, insanın evrendeki yeri, doğanın yok oluşu, evrenin insana kayıtsızlığı, insanlar arası iletişimsizlik, yabancılaşma, dilin iletişimdeki yetersizliği, insanın harekete geçmedeki yeteneksizliği gibi kavramları eserlerinde işlemişler; ancak gerçeği ve insanın durumunu işlerken gerçeğe ayna değil prizma tutmayı yeğlemişlerdir, çünkü onlara göre insanın durumu akıl, mantık ve rasyonelle açıklanamamaktadır ve tüm elde edebileceğimiz; bölünmüş, kırılmış ve parçalanmış gerçekliktir. Dolayısıyla da insanı ve gerçeği ayna gibi bire bir yansıtmak imkânsızdır. Samuel Beckett'in Endgame ve Memet Baydur'un Yalnızlığın Oyuncakları eserleri, uyumsuzluk tiyatrosunun belirgin özelliklerini taşırlar. İki oyun da bir odada sıkışmış, kendi kurtuluşlarına ulaşmak için hareket kabiliyetinden yoksun yaşlı insanların yabancılaşmalarını, evrenin onlara ve onların da birbirlerine olan kayıtsızlığını işler. Bu tezin amacı; uyumsuzluk tiyatrosunun özelliklerini, üzerine temellendiği varoluşçuluk gibi düşünceleri, ortaya çıktığı dönemin özelliklerini analiz etmek, Yalnızlığın Oyuncakları ve Endgame oyunlarını kıyaslamalı bir biçimde uyumsuzluk tiyatrosunun özelliklerini takip ederek incelemek ve iki eserin de temelini oluşturan gerçeğin prizmatik olarak yansıtılması ile gerçeklik ve varoluş kavramlarının us dışılığını işlemektir.