Menengiç (Pistacia terebinthus) özütünün sazan (Cyprinus carpio, 1758 L.) balıklarının hematolojik ve serum biyokimyasal parametreleri üzerine etkileri

Bu tez çalışmasında; menengiç (Pistacia terebinthus) meyvelerinden elde edilmiş etanol özütlerinin Sazan balıklarında hematolojik ve serum biyokimyasal parametreler üzerine olası olumlu ya da olumsuz etkilerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Sazan balıklarında akut fazda menengiç uygulaması sonucu kontrol grubuna göre hematolojik parametrelerden; total lökosit (WBC), trombosit (Thr) sayılarında azalma ve Eritrosit (rbc), Hemoglobin (Hb), Hematokrit (Hct), ortalama eritrosit hacmi (MCV) ve ortalama eritrosit hemoglobini (MCH) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artma görülmüştür. Sub-Kronik fazda ise kontrol grubuna göre hematolojik parametrelerden; total lökosit (WBC), trombosit (Thr) sayılarında artma, Eritrosit (rbc), Hemoglobin (Hb), Hematokrit (Hct), ortalama eritrosit hacmi (MCV) ve ortalama eritrosit hemoglobini (MCH) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma tespit edilmiştir (p<0.05). Kontrol grubuna göre akut ve sub-kronik fazda, serum biyokimyasal parametrelerden; Sodyum (Na), fosfor (P), klorür (Cl), kalsiyum (Ca), total protein (Tp) ve albumin (Alb) miktarlarında istatistiksel açıdan anlamlı bir artma gözlenmiştir. Potasyum (K), Alkelen fosfataz (ALP), Alanin amino Transferaz (ALT) ve Aspartat amino Transferaz (AST) değerlerinde ise azalma belirlenmiştir p<0.05. Çalışmamızda, menengiç bitki özütlerinin akut fazda hemaopoietik organları indüklediği, sub-kronik fazda ise tam tersi baskıladığı belirlenmiştir. Sonuçta, 10 ve 20 ppm?lik menengiç dozlarının sazan balıklarında toksik etki oluşturabileceği, 5 ppm dozda güvenilir olabileceği fizyolojik olarak gösterilmiştir.