Merkezimizin terapötik plazmaferez endikasyonlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi

Giriş: Terapötik plazma değişimi (TPD), hasta plazmasındaki patolojik maddelerin (otoantikorlar, alloantikorlar, immün kompleksler, lipoproteinler, kriyoglobulinler vb.) hasta plazması ile birlikte vücuttan uzaklaştırılarak yerine replasman sıvısı (allojenik donör plazma, kolloid, kristalloid) konulması işlemidir. Terapötik plazma değişimi, yüksek morbidite ve mortaliteye neden olabilen birçok hastalıkta ya hastalığın primer tedavisinde (esas tedavi) ya da hastalığın esas tedavisinde tamamlayıcı tedavi (yardımcı tedavi) yöntemi olarak uygulanmaktadır. Günümüzde TPD başta hematolojik, nörolojik ve nefrolojik hastalıklar olmak üzere farklı birçok klinikte (toksikoloji endokrinoloji vb.) değişik hastalıklara/nedenlere bağlı olarak giderek artan endikasyonlarda kullanılmaktadır. Materyal ve Metot: Çalışmaya terapötik aferez merkezimizde Mayıs 2017 ile Mayıs 2019 tarihleri arasında terapötik plazma değişimi yapılan erişkin hastalar alındı. Hasta bilgileri terapötik aferez merkezi ve hastanemizin otomasyon sistemindeki hasta kayıtlarının retrospektif olarak incelenmesi ile elde edildi. Bulgular: Merkezimiz tarafından 441 hastaya toplamda 1957 TPD işleminin yapıldığı tespit edildi. TPD işlemi yaptığımız hastaların 255'inde (%57.8) endikasyonları karaciğer hastalıklarının (akut karaciğer yetmezliği, kronik karaciğer yetmezliğinin akut alevlenmesi ve karaciğer tranplantasyonu sonrası rejeksiyon), 186'sında (%42.2) ise karaciğer dışı hastalıkların oluşturduğunu tespit ettik. Karaciğer dışı hastalıklar sebebiyle TPD yapılan 186 hastadan 69'una (%37.1) hematolojik, 38'ine (%20.4) nörolojik, 32'sine (%17.2) renal ve 47'sine (%25.3) diğer hastalıklar nedeni ile TPD yapıldığını saptadık. Sonuç: Hastanemiz bünyesinde bulunan Karaciğer Nakli Enstitümüzde çok sayıda karaciğer nakli yapılması nedeniyle TPD endikasyonlarının çoğunu karaciğer hastalıklarının oluşturduğunu tespit ettik. Bununla birlikte karaciğer hastalıkları hariç tutularak yapılan TPD endikasyonlarının değerlendirilmesi sonucunda, TPD işlemi yapılan hasta endikasyonları ve bu endikasyonların sıklıklarının hem ülkemizden hem de yurtdışından bildirilen çalışma sonuçlarının çoğu ile uyumlu olduğunu tespit ettik.