Metal kaplama (galvaniz) işleminde yüzey temizlemede kullanılan atık dekapaj çözeltisindeki asit ve bazı metallerin geri kazanımı

Bu tez kapsamında, metal kaplama işletmelerinin atık dekapaj çözeltilerindeki hidroklorik asit, çinko ve demir iyonlarının geri kazanımı araştırılmıştır. Dekapaj işlemi sonucu oluşan atık çevreye son derece zarar verdiği gibi ekonomik kayıplara da neden olmaktadır. Bu kapsamda, galvanizleme işi yapan Tekno Bağlantı Elemanları A.Ş. işletmesinden çürük asit temin edilerek Zn2+ ve Fe2+'in tri-bütil fosfat (TBP) ve di-(2-etilheksil) fosforik asit (HDEHP) ile solvent ekstraksiyon yöntemiyle; HCl(aq) ise destilasyon, membran destilasyon ve iyon değiştirici reçine yöntemiyle geri kazanım çalışmaları yapıldı. Çinko ve demir iyonlarının geri kazanımı fosfat derişimine bağlı olarak arttığı, optimum kazanımın %60 TBP ve HDEHP olduğu, %60'lık TBP'de Fe(II)'nin geri kazanımının %99,54 ve Zn(II)'nin geri kazanımının %77,82 olduğu, %60'lık HDEHP'de ise Fe(II)'nin geri kazanımının %99,72 ve Zn(II)'nin geri kazanımının %99,32 olduğu bulundu. HCl(aq)'in geri kazanımında ise başlangıç çürük asit derişiminin 3,90 M'dan adi destilasyon ile 4,90 M'a, membran destilasyon (MD) ile 5,25 M'a ve iyon değiştirici reçine ile 5,85 M'a çıktığı bulundu.