Metin çizgelerinde bağımsız kümelere dayalı çıkarımsal metin özetleme

Bu tez çalışması kapsamında genel, denetimsiz ve çıkarıcı metin özetleme problemine iki yeni çizge tabanlı yaklaşım sunularak katkıda bulunulmuştur. Her iki yaklaşımın veri işleme aşamasında da kullanılan KUSH (Karcı,Uçkan,Seyyarer,Hark) aracı önerilmiş ve denenmiştir. Önerilen yöntemlerden ilki, üç ana adımdan oluşan CatSumm (Cengiz, Ali, Taner Summarization) modelidir. İlk adımda KUSH aracı ile normalizasyon gerçekleştirildi. Modelin ikinci adımında spektral çizge bölmeleme ile çizgeler kümelenerek özetlerin alt çizgelerde bulunan cümle sayısı oranları ölçüsünde üretilmesi sağlanmıştır. Son aşamada düğüm ağırlıklandırma yöntemleri kullanılarak, merkezilik değerleri yüksek olan cümlelere özette yer verilmektedir. Bağımsız kümelerde yer alan düğümlere karşılık gelen cümlelerin, özette yer almaması gerektiği öngörüsünden yola çıkılan ikinci çalışmada ise düğümlerin genel çizge üzerindeki etkisi sayısal olarak belirlenmeden önce, özetlenecek belgeler üzerinde bir sınırlamaya gidilmiştir. Her iki yaklaşım da DUC (Document Understanding Conference, DUC-2002 ve DUC-2004) veri seti üzerinde ve ROUGE (Recall-Oriented Understudy for Gisting Evaluation) değerlendirme metrikleri kullanılarak test edilmiştir. 100, 200 ve 400 kelimelik özetler için deneysel süreçler tekrarlanmıştır. Önerilen modeller ile rapor edilen değerler, yenilikçi yöntemlerin katkılarını ortaya koymaktadır.