Mevcut bir organize sanayi bölgesi için sera gazı envanteri hazırlanması ve düşük-karbonlu üretim stratejilerinin geliştirilmesi

Türkiye'de 2023 yılı itibariyle toplam 354 Organize Sanayi Bölgesi (OSB) vardır. Türkiye'nin sanayi üretiminin %45'ini gerçekleştiren OSB'lerin büyük bir kısmı enerji-yoğun çalışmaktadır. Bu enerjinin hemen hemen tamamı fosil kaynakların kullanımıyla elde edilen merkezi elektrik üretiminden karşılanmaktadır. Bu yoğun enerji kullanımından kaynaklı olarak sera gazı emisyonu oluşmaktadır. Dünya genelinde sera gazı emisyonları bakımından büyük bir paya sahip olan sanayi sektöründeki sera gazı emisyonları gerek enerji kullanımı için yakılan fosil yakıtlardan gerekse kimyasal reaksiyonlardan meydana gelmektedir. Bu tez çalışmasında önce yeşil organize sanayi bölgelerinin önemine değinilmiş, daha sonra örnek bir çalışma olarak Kütahya 30 Ağustos Organize Sanayi Bölgesinin sınırları içinde tüketilen doğalgaz, elektrik ve motorin nedeniyle oluşan sera gazı emisyonu hesaplanmış ve azaltım faaliyetlerine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Baz yılı olarak 2019, 2020 ve 2021 yılları alınmıştır. "ISO 14064-1 Sera Gazı Emisyonlarının ve Uzaklaştırmalarının Kuruluş Seviyesinde Hesaplanmasına ve Rapor Edilmesine Dair Kılavuz ve Özellikler Standardı" ve "ISO 14067 Ürün Karbon Ayak İzi Hesaplama Standardı" kapsamında işletmelerin yıl bazında kayıt altında tuttukları veriler kullanılarak atmosfere salınan sera gazları miktarları hesaplanmıştır. Doğalgaz kaynaklı doğrudan emisyon 2019 yılında 105394,84 tCO2e olarak hesaplanmışken 2020'de bu emisyon azalmış, 2021'de tekrar 2019'u yakalamıştır. İthal elektrik kaynaklı dolaylı emisyon ise 2019 yılında 64269,12 tCO2e olurken, 2020 ve 2021'de elektrik kaynaklı emisyon miktarı artmıştır. Motorin kaynaklı doğrudan emisyon, miktar açısından doğalgaz ve elektrik kaynaklı emisyonlardan oldukça düşüktür. Fakat motorin kaynaklı emisyon da 2019 yılında 74,11 tCO2e olurken, 2020'de %75,5 oranında azalmış ve 2021'de 29,49 tCO2e değerine ulaşmıştır. Gerek elektrik gerekse doğalgaz tüketimi nedeniyle oluşan sera gazının büyük bir kısmı karo-seramik imalatı faaliyet alanında çalışan bir kuruluştan ve kağıt-oluklu mukavva imalatı faaliyet alanında çalışan bir kuruluştan kaynaklanmaktadır. Organize sanayi bölgelerinde farklı faaliyet alanına giren çok sayıda kuruluş bulunur. Yapılan çalışma, bu bölgelerde mutlaka sera gazı emisyonlarının izlenmesi gerektiğini ve hangi kaynak nedeniyle sera gazı emisyonlarının oluştuğunun tespit edilmesi gerektiğini, aksi halde önerilecek azaltım metotlarının çok etkin olamayacağını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: İklim Değişikliği, Karbon Salınımı, Emisyon Azaltma, Sera Gazı Envanteri, Yeşil OSB