Mezenkimal kök hücre ve s-asetil-glutatyon uygulamasının ana safra kanalı bağlanmış sıçanlarda karaciğer hasarı üzerine etkisi

Ulfanov, O. Mezenkimal Kök Hücre ve S-Asetil-Glutatyon Uygulamasının Ana Safra Kanalı Bağlanmış Sıçanlarda Karaciğer Hasarı Üzerine Etkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2026. Safra yollarındaki staz, karaciğerde fibrozise yol açar. Tedavi edilmezse, bu süreç kronik karaciğer yetmezliği, hepatosellüler karsinom ve sirozla sonuçlanabilir. Bu nedenle fibrozisin ilerlemesini engelleyen tedavilerin geliştirilmesi önemlidir. Antioksidanlar ve kök hücre uygulamaları bu alanda umut verici bulunmuştur. İnsan mezenkimal kök hücreleri (MKH) ve güçlü bir antioksidan olan S-Asetil-Glutatyon (SAG), deneysel çalışmalarda etkinliği kanıtlanmış tedavi seçenekleridir. Bu çalışmada Wharton jeli kaynaklı insan MKH (WJ-MKH) ile SAG kombinasyonu araştırılmıştır. Çalışmada 50 Wistar Albino erkek sıçan 5 gruba ayrılmıştır: Grup I (sham), Grup II (SKL), Grup III (SKL+SAG), Grup IV (SKL+WJ MKH), Grup V (SKL+SAG+WJ-MKH). Sham grubunda sadece laparotomi yapılmıştır. SKL grubunda ana safra kanalı bağlanmıştır. Grup III'e ligasyondan sonra 28 gün boyunca 35 mg/kg SAG verilmiştir. Grup IV'e ligasyondan iki hafta sonra intravenöz WJ-MKH uygulanmıştır. Grup V'te ligasyonu takiben SAG başlanmış, 14. günde MKH infüzyonu yapılmıştır. Tüm sıçanlar 4. haftada sakrifiye edilerek kan ve karaciğer dokuları toplanmıştır. Serumda albümin, total protein, AST, ALT, ALP, DB, TB ve INR ölçülmüştür. Karaciğer dokusunda histopatolojik inceleme ve ELISA (TGF-Beta, redükte GSH, HGF, MDA) yapılmıştır. Bulgular, SAG'ın MKH'nin terapötik etkisini güçlendirdiğini göstermiştir. Özellikle biyokimyasal parametrelerde ve histopatolojik hasar bulgularında anlamlı düzelmeler saptanmıştır. Sonuç olarak SAG, MKH tedavisinin etkinliğini artırabilir. Ancak bu bulguların klinik uygulamalara aktarılması için ileri preklinik ve klinik çalışmalar gereklidir. Anahtar Kelimeler: Karaciğer fibrozis, Mezenkimal kök hücre, SA