Tatlısu ekosistemlerinde geçmişten günümüze mikroplastik kirliliği: Susurluk Havzası örneği

Küresel ölçekte değerlendirildiğinde sucul ekosistemlerde mikroplastik kirliliği son yıllarda önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu kirliliğe yönelik çalışmaların çoğunluğu denizel ortamlarda gercekleştirilmiştir ancak taşınım yolları dikkate alındığında tatlı su ekosistemlerindeki plastik kirliliğinin araştırılması önemli bir konu haline gelmiştir. Dünyanın pek çok bölgesinde sanayi devrimiyle birlikte artan plastik kullanımının sucul ekosistemlerdeki birikimine ilişkin tarihsel veriler sınırılıdır. Bu çalışmada, insan faaliyetlerinin ve buna bağlı kirletici yükünün yüksek olduğu Bursa bölgesinde mikroplastik kirliliğinin zaman içerisindeki birikimi, Uluabat Gölü ve Kocaçay Deltası'nda paleolimnolojik yaklaşımlardan faydalanılarak incelenmiştir. Her iki örnekleme noktasının dip sedimanından iki kısa karot örneği alınmış ve bu sedimanlar hem yaşlandırma hem de profil boyunca biriken mikroplastiklerin belirlenmesi için kullanılmıştır. Mikroplastik kirliliği, Uluabat Gölü'nde 1960'lı yıllardan itibaren başladığı tespit edilmiştir. Özellikle fiber baskınlığının yüksek olduğu gölde bu birikimin balıkçılık faaliyetlerinin yoğun yapılmasıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Kocaçay Deltası'nda ise sedimanın sürekli karışımı nedeniyle göl sistemindeki kadar iyi bir yaşlandırma mümkün olamasa da 2014 yılından itibaren birçok farklı tipte mikroplastiğin birikimi tespit edilmiştir. Ülkemizde ilk kez bir tatlı su ekosisteminde mikroplastik kirliliğinin zamansal profilinin çıkarıldığı bu çalışma; mikroplastiklerin paleolimnolojik yaklaşımlarda iyi bir belirteç olarak kullanılabileceğini göstermiş ve bu şekilde hem geçmisteki plastik birikim profilinin anlaşılması hemde geleceğe yönelik alınabilecek koruma yöntemleri ile ilgili veri sağlanması açısından önemli bir araç olduğu ortaya konumuştur.