Mide küçültme ameliyatlarının lipit ve glikoz emilimine etkisinin matematiksel modeller yardımıyla incelenmesi

Vücutta yağ dokusunun diğer dokulara oranla aşırı artmasından kaynaklanan ve tüm Dünya'da yaygın bir hastalık haline gelen obezite; tip 2 diyabet (T2D), kardiyovasküler hastalıklar (KVH), insülin direnci, hipertansiyon, yüksek kolesterol ve kanser gibi çeşitli hastalıklara neden olduğu için önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Obezite ile mücadele eden birçok kişinin diyet ve egzersiz gibi yöntemlerle istedikleri oranda kilo veremediği, verseler bile ilerleyen süreçlerde verdikleri kiloları geri aldıkları görülmüştür. Obezite tedavi yöntemlerinden biri olan mide küçültme ameliyatları ise önemli miktarda kilo kaybı sağlayarak metabolik pek çok iyileşmeyi beraberlerinde getirmektedirler. Ayrıca yapılan çalışmalar, mide küçültme ameliyatları sonrasında görülen kilo kaybının diğer yöntemlere nazaran daha kalıcı olduğunu göstermiştir. Tüm dünyada en çok tercih edilen mide küçültme ameliyatı yöntemlerinden birisi, üzerinde çalışmış olduğumuz Roux-en-Y Gastric Bypass (RYGB) ameliyatıdır. Bu ameliyat ile birlikte mide hacmi küçülür, tüketilen gıdaların miktarı azalır ve besinlerin bir kısmı emilmeden dışarı atılır. RYGB ameliyatı, obez hastalarda ortaya koyduğu büyük kilo kaybının yanı sıra, şeker hastalığı, uyku apnesi ve insülin direnci gibi hastalıklarda da büyük iyileşmeler ortaya koyar. Bu tezde, Amsterdam Üniversitesi Tıp Merkezinde mide küçültme ameliyatı geçirmiş hastalardan toplanmış veriler kullanılarak, mide küçültme ameliyatları sonucunda ortaya çıkan anatomik değişikliklerin lipit ve glikoz emilimine etkisi, fizyoloji tabanlı matematiksel modeller geliştirilerek incelenmiştir. Bu özgün matematiksel modeller, mide küçültme ameliyatlarının verimliliğini arttırması ve bazı karmaşık ilişkilere çözüm araması bakımından oldukça önemlidir. Matematiksel modeller ile ameliyat öncesi ve sonrası konfigürasyonlar için fizyolojik parametre değerleri elde edilmiş ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bu sayede ameliyatlar sonucunda meydana gelen önemli bazı metabolik değişiklikler ortaya konulmuştur.