Mikrobiyal kondroitin sülfatın farklı Candida suşları üzerindekiantifungal etkinliğinin deneysel vulvovajinal kandidiyazis ratmodelinde değerlendirilmesi

Kondroitin Sülfat (KS), vücutta yapısal ve sinyal iletim fonksiyonlarına sahip sülfatlanmış bir glikozaminoglikandır. Ayrıca nutrasötik ve farmasötik bir ajan olarak dünya genelinde yaygın şekilde kullanılmaktadır. KS'nin kemik mineralizasyonu, sinir gelişimi ve anjiyogeneze katkı sağladığı, antioksidan ve antienflamatuvar özellikler gösterdiği kanıtlanmıştır. Candida türleri, yüzeysel ve mukozal enfeksiyonlardan, invaziv kandidemi ve metastatik organ tutulumuna kadar geniş bir klinik yelpazede enfeksiyonlara yol açarak, insanlarda morbidite ve mortalitenin başlıca nedenleri arasında yer alır. Vulvovajinal kandidiyazis, kadınların % 70-75'ini hayatları boyunca en az bir kez etkileyen sık rastlanan bir vajinal enfeksiyon türüdür. Candida enfeksiyonlarına karşı geliştirilen antifungal tedavi seçenekleri konusunda halen önemli bilgi eksiklikleri bulunmaktadır. Bu tez çalışmasında, biyoteknolojik yöntemler kullanılarak rekombinant E. coli (C2987) suşundan üretilen mikrobiyal KS'nin (MKS), deneysel vulvovajinal kandidiyazis rat modelinde çeşitli Candida suşlarına karşı antifungal etkileri araştırılmış ve diğer yaygın antifungal ajanlarla karşılaştırılmıştır. Kondroitin sentezinde rol oynayan kfoA, kfoC, kfoF genleri ve Vitreoscilla hemoglobin genini (vgb) içeren pETM6-PACF-vgb plazmidinin E. coli suşuna transforme edilmesiyle üretilen MKS, NMR ve HPLC analizleri ile yapısal bütünlüğü ve saflık açısından doğrulanmıştır. Ayrıca, farklı oranlarda MKS içeren krem formülasyonlarının kimyasal yapısı FTIR analizleri ile desteklenmiştir. Deneysel vulvovajinal kandidiyazis modelinde tedavi edilen gruplarda, özellikle % 0.5 ve %1 MKS kullanılan gruplarda, vajinal lavaj sıvısındaki Candida koloni sayıları ve sitokin düzeyleri, kontrol grubuna ve nistatin ile fentikonazol gibi antifungal ajanlarla tedavi edilen gruplara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. MKS'nin düşük dozlarda dahi etkinlik göstermesi, bu ajanın vajinal enfeksiyonlara karşı potansiyel koruyucu ve tedavi edici etkisini desteklemektedir. Bu sonuçlar, MKS'nin klinik kullanımı ve daha fazla araştırılması gerektiğini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Antifungal aktivite, Candida spp., Mikrobiyal Kondroitin Sülfat, Vajinal kandidiyazis