Mikronize CaCO3'ün hıyar mozayik virüsü (Cucumber mosaic virus, cucumovirus) ile infekteli biber (Capsicum annuum L.) bitkilerinde oluşturduğu biyokimyasal tepkiler

Hıyar Mozaik Virüsü (CMV), üretim alanlarında biber bitkilerinde ekonomik zararlara neden olan en önemli virüslerden bir tanesidir. Biber (Capsicum annum) yetişme döneminde birçok biyotik ve abiyotik stres faktörlerine de maruz kalmaktadır. Biyotik stres faktörlerinden olan virüsün yaprak bitleriyle bitkiden bitkiye taşınması nedeniyle yıkıcı etkisi daha şiddetli olarak ortaya çıkmaktadır. Bu araştırmada, yapay olarak virüs ile bulaştırılan ve mikronize CaCO3 (MC) uygulanan biber bitkilerinin tepkisi virüs stresi altında incelenmiştir. Çalışma CMV etmeni ile bulaştırılan bitkilerde tesadüf parselleri deneme desenine göre beş grupta altı tekerrürlü olacak şekilde yürütülmüştür. Bu gruplar; a) kontrol, b) CMV ile infekteli bitkiler, c) CaCO3 uygulaması yapılan sağlıklı bitkiler, d) CaCO3 uygulanan CMV ile infekteli bitkiler. e) CMV ile enfekteli CaCO3uygulaması yapılan bitkilerden oluşmuştur. Mikronize kalsitin etkinliğini belirlemek için kontrol, hastalıklı, hastalıklı + MC uygulanmış, MC + hastalık uygulanmış bitkilerde klorofil, protein, jasmonik asit (JA), salisilik asit (SA), katalaz (CAT), peroksidaz (POX) ve malondialdehit (MDA) analizleri yapılmıştır. Sağlıklı yapraklara kıyasla CMV ile enfekteli biber yapraklarında CAT, POX ve MDA enzim içerikleri artış gösterirken; protein, klorofil JA ve SA içeriği azalış göstermiştir (P<0.05). MC uygulanmış enfekteli bitkiler CMV enfekteli bitkilere kıyasla klorofil, JA ve SA içerikleri artan bir eğilim göstermiştir. Bu çalışma ile biber bitkisinde CMV etmeninin meydana getirdiği klorofil, protein içeriği ve antioksidan enzimlerin değişimi ilk kez araştırılmıştır. MC uygulamasının biber bitkilerinde patojenik baskıyı azalttığını göstermektedir. Biber bitkisinde CMV etmeninin biyokimyasal tepkilerinin bilinmesi hastalık kontrol stratejilerinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.