Mikroplastik konsantrasyonu siyonabakteri yoğunluğu üzerine etkisinin araştırılması

Son yıllarda plastik günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Her yıl dünya çapında milyonlarca ton plastik malzeme üretilmektedir. Plastiğin birçok farklı sektörde yaygın olarak uygulanması ve uzun ömürlü özellikleri nedeniyle, son zamanlarda plastik çöp miktarı önemli ölçüde artmış olup günümüzde plastik kirliliği, çevre ile ilgili en sorunlu konular arasında kabul edilmektedir. Plastikler, ucuz, ulaşılabilir, hafif, esnek yapıda oldukları ve insanlara sağladığı faydadan dolayı diğer ürünler yerine tercih edilmektedir. Birçok avantajına rağmen plastikler atık haline geldiğinde uzun yıllar doğada varlığını sürdürerek çevre için ciddi bir tehdit haline gelmektedir. Boyut olarak 1μm ila 5mm arasında değişen plastik parçacıklar mikroplastik olarak tanımlanmaktadır. Çok çeşitli ürünlerden kaynaklanan mikroplastikler küresel ölçekte yayılım göstermiş olup ekosistemleri ciddi boyutta etkilemektedir. Mikroplastikler, endüstriyel üretim ve insanın günlük yaşamı süreçlerinde kozmetiklerin veya küçük boyutlu liflerin doğrudan suya bırakılması gibi çeşitli şekillerde su ortamına deşarj edilmektedir. Mikroplastiklerin son derece küçük boyutları ve geniş dağılımları nedeniyle memeliler, balıklar, kabuklular ve zooplankton gibi çeşitli trofik seviyelerdeki organizmalar tarafından doğrudan veya dolaylı olarak alınabilmekte ve su ekosistemi için büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Aynı zamanda, büyümenin azalmasına, doğurganlığın engellenmesine, oksijen tüketiminin değişmesine, yaşam süresinin azalmasına, sınırlı beslenme kapasitesine neden olur. Mavi-yeşil algler, prokaryotik hücre yapılarından kaynaklı olarak 'siyanobakteriler' olarak da isimlendirilirler. Fotosentez özelliğine sahip olup, bulunan ve hala varlığını sürdüren en eski fosildir. Mikroplastikler sucul ortamda canlılar için etkili bir kirletici olup siyonabakteriler içinde tehlike oluşturmaktadır. Mikroplastiklerin sucul ekosistemdeki varlığı siyonabakterilerde klorofil içeriğinin, fotosentez aktivitesinin giderek azalmasına sebep olmaktadır. Bu çalışmada farklı tür ve boyutlardaki PS, PP, PVC mikroplastiklerin siyanobakteri kültürlerinin gelişimi üzerindeki etkisininin gözlemlenmesi amacıyla; Microcystis aeruginosa, Synechocystis sp ve Arthrospira platensis kültürlerinden çalışma süresinde, 2 günde bir örnek alınarak 15 gün boyunca siyanobakterilerin spektrofotometrik hücre yoğunlukları, biyokütle miktarları, klorofil-a miktarları, ve mikroskobik olarak hücre sayımları yapılıp ve Malondealdehit (MDA) ve Hidrojen peroksit (H2O2) enzimleri analiz edilmiştir. Her mikroplastik için >100 µm ve <100 µm olmak üzere iki farklı boyutta uygulama yapılmıştır. Sonuç olarak hücrenin maruz kaldığı mikroplastik boyutunun siyonabakterilere doğrudan etkisinin olduğu belirlenmiştir.