Millî Kütüphane 06 Hk 2725/2 numarada kayıtlı Risâletü'r-Reml (Çeviri yazı-inceleme-dil içi çeviri-tıpkıbasım)

İnsan, varoluşundan itibaren gelecekte onu nelerin beklediğini bilmek ve yaşantısını bu yönde şekillendirmek istemiştir. Onun bu isteği, çeşitli teknikler üreterek zaman içinde bu teknikleri geliştirmesine neden olmuştur. Kumun üzerine birtakım çizgiler çizilerek bakılan remil, söz konusu tekniklerden biridir. Remil, eski dönemlerden itibaren kendine yaygın bir uygulama alanı bulmuştur. Onun bu yaygınlığının sonucu olarak remlin nasıl bakılması gerektiğini öğreten eserlere ihtiyaç duyulmuş, bu ihtiyaç doğrultusunda pek çok eser meydana getirilmiştir. Çalışmaya konu olan eser, Millî Kütüphane Ankara Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi 06 Hk 2725/2 numarada kayıtlı bir remil risalesidir. 80. sayfadan elde edilen bilgiye göre eserin müellifi Şeyh İsmâîl oğlu Dâvûd'dur. 143. sayfadan elde edilen bilgiye göre eserin istinsah tarihi cemaziyelahir (aralık/ocak) ayı, 1310 (1892/1893) yılıdır. Eser toplamda 66 sayfadan meydana gelmektedir. Çalışmada, Arap harfleriyle yazılan bu eserin çeviri yazılı metni hazırlanarak metnin anlam dünyasının kolaylıkla anlaşılabilmesi için dil içi çevirisi yapılmıştır. Eserde remil atma yöntemi; remil şekillerinin isimleri ve remil şekillerine verilen özel isimler; remil şekillerinin iyi/kötü durumları ve dereceleri; remlin haneleri ve remlin hanelerine verilen özel isimler; remil ile klasik astronomi arasındaki ilişki; tâlib, matlûb, nefs-i reml, müntehî, müntehîye, metîn, şerh, tefsîr, te'vîl ve ibtidât şekillerinin nasıl belirlenmesi gerektiği başta olmak üzere pek çok bilgiye ulaşılmıştır. Bu bilgiler ışığında eserin, remli hiç bilmeyen birine remli öğretmek amacıyla yazıldığı ve yazıldığı dönem içinde remlin bir ilim olarak değerlendirildiği sonucuna varılmıştır.