Mitomisin C'nin peroperatif farklı kullanımlarının postoperatif hipotoniye olan etkilerinin deneysel yolla değerlendirilmesi

ÖZET Filtran glokom cerrahisinden sonra yara yeri iyileşmesi sürecinde oluşan hücre proliferasyonu, postoperatif göziçi basıncı kontrolünün başarısızlığının esas nedenidir. Çoğu cerrahi girişimden farklı olarak postoperatif başarının artırılabilmesi için filtran glokom cerrahilerinden sonra yara iyileşmesinin inhibisyonu gerekmektedir. Mitomisin C (MMC) ile yapılan fıkran glokom cerrahilerinde postoperatif dönemde hem daha düşük GİB düzeyleri elde edilmekte, hem de bleb varlığının dolayısıyla da cerrahinin başarı süresinin diğer adjuvan ajan kullanılarak yapılan cerrahi sonuçlara göre daha uzun olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada anti-proliferatif bir ajan olan MMC'nin, filtran cerrahi yapmaksızın farklı cerrahi bölgelere uygulanmasının, postoperatif GİB seviyesindeki ve yara yeri iyileşmesindeki etkilerini incelemek üzere Gazi Üniversitesi Göz Hastalıkları A.D.'da 15 albino tavşan üzerinde deneysel bir çalışma yapılmıştır. Steril süngerlere 0.4 mg/ml dozunda, 0.05 cc (20u gr) emdirilmiş MMC skleral flep ve konjunktiva altına olmak üzere 2 farklı cerrahi alana uygulanmıştır. Skleral fleplerin 3x4 mm (3'er göz) ve 3x7 mm (3'er göz) olmak üzere 2 farklı boyutta hazırlanmasını takiben toplam 12 gözün 6'sında skleral flep tüm skleral kalınlığın 1/3 'ü derinliğinde, diğer 6'sında ise 2/3 derinlikte kaldırılmıştır. Üç gözde yalnız konjunktiva altına MMC uygulanmış ve son grup da dengeli tuz solüsyonu ile irrigasyonun yapıldığı kontrol grubunu oluşturmuştur. Ameliyat sonrası 30. gündeki GİB değerleri, tüm gruplarda kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur. Küçük skleral flep kaldırılan yüzeyel ve derin gruplar karşılaştırıldığında aradaki farkın istatiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Ancak büyük skleral flebin kaldırıldığı gruplar arasındaki postoperatif GİB değerleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Aynı derinlikte skleral flep kaldırılan farklı boyutlardaki gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Uygulanan cerrahi tekniğin GİB üzerineetkisi incelendiğinde en belirgin GİB düşüşünün derin ve büyük skleral flep (2/3 derinlik, 3x7 mm) kaldırılan, grupta gerçekleştiği görülmüştür. Tüm bu veriler bize MMC'nin siliyer cisme yaptığı toksik etkinin, MMC'nin uygulandığı yüzey alanının genişliğinden çok, daha derine penetre olmasıyla ilişkili olabileceğini düşündürmüştür. Pratikte glokom cerrahisinde uygulanan skleral flep boyutu korunarak ancak derin sklerektomi cerrahisine benzer derinlikte bir flep kaldırarak fıltran glokom cerrahilerinde daha etkili GİB düşüklüğü elde edebilmek mümkün olabilmektedir. Böylece MMC'nin siliyer cisme yaptığı toksik etkinin artmakta, dolayısıyla da aköz salınımını azalmaktadır. Bu yöntem özellikle fıkran cerrahi ile GİB seviyesinde fazla miktarda düşüş elde edilmesi planlanan ve cerrahi başarısızlık olasılığı yüksek olan olgularda avantajlı bir teknik olarak olabilecektir. Ancak MMC'nin uzun süreli etkileri bakımından daha geniş serilerde, daha uzun süreli takiplere ihtiyaç vardır.