Mobilya üretimi yapan bir firmanın ihracat potansiyelininnitel ve nicel yöntemlerle değerlendirilmesi

Küreselleşme ve hızlı teknolojik gelişmelerle birlikte ülkeler dünya pazarında sürekli rekabet halindedir.Bu anlamda mobilya ihracatı hem dünya genelinde hem de ülkemizde büyük öneme sahiptir.Mobilya ithalat ve ihracatı doğal afetlerden, siyasal olaylardan, savaştan, terör gibi konjonktürel durumlardan etkilenmektedir. En belirgin örnek Covid-19 salgınıdır. Salgin mobilya ithalat ve ihracatını yavaşlatmış, ülkeler arası dış ticareti olumsuz yönde etkilemiştir. 2022 yılı sonuçlarına göre, dünyada en çok mobilya ihracatı yapan ülkeler sırasıyla Çin, Polonya ve Almanya'dır. Mobilya ithalatında dünya pazarındaki yerini koruyan ülkeler ise ABD, Almanya, İngilte'dir.Ülkemizin ihracatının en yüksek olduğu ülkeler Irak, Almanya ve ABD olmuştur. En yüksek ithalatın gerçekleştiği ülkeler ise Çin, İtalya ve Almanya'dır. Sektördeki firmalar ihracat potansiyelini artırmaya yönelik marka algısını yükselterek uygun fiyat politikası ve model seçimi ile birlikte mobilya pazarında yer almaktır. Mobilya üretiminin yapılacağı alanların genişliği, endüstriye uygun teknolojik makinelerin kullanılması ve nitelikli eleman desteği ile birlikte kaliteli mobilya üretimi ihracatı artıran en önemli etkenlerdendir. Dünya mobilya pazarındaki bazı ülkelerin ucuz üretim maliyetleri ve lojistik hizmetlerini sunması ülkemizin sektöredeki rekabet gücünü olumsuz yönde etkilemektedir.Ayrıca ülkemizde dövizin hızlı yükselişi ile güncel enflasyondan etkilenen hammadde maliyetlerinin artması mobilya fiyatlarının yükselmesine sebep olmaktadır. Bu bağlamada firmaların mobilya pazarında tutunabilmeleri için devlet teşvikleri ile ihracatını hedeflediği mobilya pazarına girmesi veya mevcut pazarın çeşitlendirilmesi amacıyla fuarlara katılım sağlanması ve seyahat giderlerinin karşılanması, hammadde alımı, kaliteli istihdam ile ihracata dayalı üretim yapmaları sağlanmalıdır. Mobilya endüstrinin gelişiminde geleceğe dönük planların yapılması ihracat potansyelinin artırılması ve sektörün dünya mobilya pazarındaki yerini koruması açısından son derece önemlidir. Bu bağlamda mobilya üreten firmaların ihracata uygun ürün taleplerini karşılaması açısından öngörülere sahip olması efektif planlar yapılmasını sağlayacaktır. Bu çalışmada, SWOT analizi yöntemiyle firma ihracatının zayıf ve güçlü yönleri, ihracattaki fırsatları ve tehditleri sunulmuştur. Mobilya üretimi yapan bir firmanın 2018-2022 yılları arası gerçekleşen ihracat verileri ile gelecek üç yılı kapsayan planlama tahminleri yapılmıştır. Araştırmada Box-Jenkins yönteminden biri olan ARIMA modeli parametreleri ACF ve PACF grafiklerinden faydalanılmıştır. Sonuçların elde edilmesinde R programı kullanılmıştır. xvi Bu tez çalışması, gelecekte yapılacak olan çalışmalarda, zaman serisinden faydalanarak tutarlı ihracat tahminlerinin yapılması ve buna bağlı uygun taleplerin karşılanması açısından örnek teşkil etmesi son derece önemlidir.