Model etkin maddelerin deri yoluyla uygulanmalarında taşıyıcı bir sistemin geliştirilmesi ve transdermal akılarının konsantrasyon-akım gradyanı ile ayarlanması

Bu çalışmanın amacı, model etkin madde olarak kullanılan Donepezil ve Memantin'in transdermal olarak uygulanabilmeleri için taşıyıcı bir sistemin geliştirilmesi ve etkin maddelerin bu sistemden sistemik dolaşıma geçen miktarları üzerinde konsantrasyon ve akım şiddetindeki artışın etkisinin incelenmesidir. Tek tabakalı filmlerin oluşturulmasında EPO, HPMC ve EC'dan oluşan polimer matris kullanılmıştır. Polimer matrise oranla, plastikleştirici ajan olarak %30 a/a oranında PEG ve formülasyonun nem içeriğinin korunması amacıyla %30 a/a oranında gliserol kullanılmıştır. Etkin maddeler 2,55 cm2 yüzey alanına sahip tek tabakalı filmlere 2 mg/film ve 10 mg/film olmak üzere iki farklı konsantrasyonda yüklenmiştir. Tıraşlanmış sıçan sırt derisine yerleştirilen tek tabakalı filmlere 1 saat süreyle 0,1 mA/cm2 veya 0,5 mA/cm2 akım şiddetinde anodal iyontoforez uygulanmıştır. Anodal iyontoforez ile elde edilen sonuçlar pasif difüzyon ve IV uygulama sonuçları ile kıyaslanmıştır. in vitro ve in vivo koşullar arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için eş zaman noktalarında alınan numunelerden elde edilen konsantrasyonlar ile doğrusallığa ait regresyon oluşturularak korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Düşük moleküler ağırlığa ve daha yüksek hidrofobik özelliğe sahip Memantin'in pasif difüzyonu ile elde edilen kan konsantrasyonu 166,13 ng/mL/24 saat iken, 1 saat 0,5 mA/cm2 akım uygulaması sonrası 10,59 µg/mL/24 saat değerine ulaşmıştır. Donepezil'in pasif difüzyonu ile elde edilen kan konsantrasyonu 73,56 ng/mL/24 saat iken, 1 saat 0,5 mA/cm2 akım uygulaması sonrası 636,81 ng/mL/24 saat değerine ulaşmıştır. Elde edilen sonuçlar etkin maddelerin deriden geçişlerininin arttırılmasında konsantrasyon ve akım şiddetindeki artışın etkili olduğunu ancak etkin maddelerin fizikokimyasal özelliklerinin bu artışın niceliğinin belirlenmesi açısından önemli bir rolü olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Donepezil, Memantin, Transdermal, Akı, İyontoforez, Akım şiddeti, Konsantrasyon