Uyku apnesi etkisi altında kan basıncı dinamiklerinin modellenmesi

Bu çalışmada uyku apnesi altında ortaya çıkan kan basıncı sorunlarını araştırmak için dinamik sistem modellemesi uygulanmıştır. İlk adım olarak, kan basıncı sisteminde bulunan temel değişkenler ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler geçmiş bilimsel yayınların yardımıyla belirlenmiştir. Modelleme aşamalarında ise bu ilişkiler matematiksel denklemler halinde simülasyon ortamına aktarılmıştır. Model denklemlerinin belirlenmesi ve modelin kurulumu bittikten sonra, ilk olarak sağlıklı durumdaki bir insan için kan basıncı sistemindeki temel değişkenlerin dinamikleri çıkarılmaya çalışılmıştır. Model, sağlıklı bir insan vücudundaki kan basıncının temel değişkenlerinin dinamiğini ilgili literatürde önerildiği şekilde göstermiş ve. bu temel tutarlılık testini geçmiştir. Böylece model, insana ihtiyaç duymadan uyku apnesi gibi hastalık senaryolarının incelenmesine ışık tutabilecektir. Uyku apnesinin sebep olduğu bilinen kan basıncı yükselmesi problemi (hipertansiyon durumu) simülasyon deneylerinde elde edilmiştir. Hipertansiyonun nedeni ise, uyku apnesinin dokularda oksijen yetersizliğine yol açarak, duyu epiteli hücrelerinin işleyişinde bazı yapısal değişimlere yol açmasıdır. Bu değişimler ilgili literatürde önerildiği gibi simülasyon sonuçlarında da gözlenmiştir. Sonrasında, senaryo analizleriyle, uyku apnesinin şiddeti, sıklığı veya dağılımının farklılığına göre oluşan kan basıncı sistemindeki temel değişkenlerin dinamikleri incelenmiştir. Simülasyon sonuçlarına göre uyku apnesindeki şiddet veya sıklık artışı hipertansiyonun daha ciddi boyutlara ulaşmasına yol açmıştır. Son olarak, hipertansiyonun tıbbi tedavisinde tipik olarak kullanılan alfa 1 ve beta 1 blokerleri gibi reseptör bloker ilaçları modellenmiş ve deneyler yapılmıştır. Bu ilaçların kullanım zamanlarının farklılığının, hastalığın tedavisine olan etkisi simüle edilmiştir. Simülasyon sonuçları göstermiştir ki; doğru bir ilaç kullanım zamanlaması, uyku apnesine bağlı oluşan hipertansiyonu etkili bir biçimde kontrol altına alabilmektedir.