Tiroit hormonlarının ve ilgili hastalıkların dinamiklerinin modellenmesi

Bu çalışmada, tiroit hormon sistemi için dinamik bir benzetim modeli kurulmuştur. Çalışmanın amacı, öncelikle sağlıklı vücutta tiroit hormon sisteminin işleyişinde rol alan hormonların dinamiğini üretmek ve ardından yaygın görülen bazı tiroid rahatsızlıklarının dinamiklerinin gösterilebilmesi için modeli uyarlamaktır. Nihai amaç, hastaların hayatını tehlikeye atmaksızın tıbbi eğitim, çalışma ve araştırmayı senaryo analizleriyle destekleyecek bir ortam sunmaktır. Öncelikle, modelin yapısı standart geçerlilik testleri ile analiz edilmiştir. Geçerleme safhası bittikten sonra, yaygın görülen dört tane tiroid hastalığının benzetimi yapılmıştır. İlk olarak, hipertiroidizmin sık görülen sebeplerinden biri olan Graves' hastalığı ele alınmıştır. Model, guatr oluşumunu, mevcut iyot miktarının hastalığın şiddetine etkisini, bu hastalığın teşhisinde sıklıkla kullanılan artmış T3/T4 oranını ve diğer hormon ve bezlerin tipik davranışlarını tutarlı bir biçimde sergileyebilmiştir. İkinci olarak, hipotiroidizmin sıkça görülen sebeplerinden biri olan iyot eksikliği iki farklı günlük iyot alımı seviyesi için incelenmiştir. İki iyot alım seviyesinde guatr oluşumu ve T3/T4 oranındaki değişimler gibi tipik göstergeler hem karşılaştırmalı hem de bağımsız olarak model tarafından üretilebilmiştir. Üçüncü olarak, aşırı iyot alımının geçici kısıtlayıcı etkileri ele alınmış, tiroit hacmindeki büyüme ve tiroit hormonlarındaki hafif düşüş elde edilebilmiştir. Son olarak, tiroit bezinin iltihaplanması sonucu ortaya çıkan subakut tiroidit adlı hastalık analiz edilmiştir. Model, hastalığın tirotoksikoz, hipotiroidizm ve ardından normal işleyişin kazanılmasından oluşan üç aşamalı tipik klinik gidişatını başarılı bir biçimde yansıtabilmiştir. Sonuç olarak, literatürde yer alan nitel ve nicel bilgiler ile tıp doktorlarlarıyla yapılan görüşmelerin ışığında, modelin makul seviyede geçerli olduğu ve geniş yelpazedeki tiroit hormon hastalıklarını kapsayabildiği söylenebilir.