Montaj hattı besleme esaslı milk-run sistemi ile yeni bir matematiksel model yaklaşımı

Günümüzde giderek yükselen rekabet koşulları içerisinde hem üretim hem de hizmet sektöründe katma değeri olmayan işlerden uzaklaşmayı amaçlayan yalın üretim felsefesi giderek yaygınlaşmıştır. Yalın üretim, temelinde gereksiz hareketler ve taşıma süreçlerinden kurtulmayı hedeflemiştir. Müşterinin talep ettiği ürünü kaliteli, zamanında ve düşük maliyet ile tesis içerisinde bulunan montaj hatlarında üretebilmek için ihtiyaç duyulan montaj parçalarının hat besleme süreci ile montaj hatlarına taşınması gerekmektedir. Bu süreç tesis içi lojistik olarak ifade edilmektedir. Tesis içi lojistik gerekli gibi gözüken planlama, çizelgeleme ve zamanında üretim ile büyük ölçüde elenebilir. Montaj hatlarına besleme yapılırken üretim sistemlerinde katma değeri olmayan işlerin ortadan kaldırılması ve düşük maliyet ile kısa zamanda hat başında en az stok ile üretim yapılması hat tipi üretime sahip firmalar için önemli bir husustur. Bu çalışmada iki adet montaj hattı bulunan birden fazla çeşitte derin dondurucu üreten bir fabrikadaki montaj hatları ve bu hatlarının beslenmesi incelenmiştir. Müşteri talepleri ile her geçen gün ürün çeşitliliği artan bu fabrikada malzeme çeşitliliği de oldukça fazladır. Çalışma kapsamına bakıldığında gereksiz malzeme taşıma probleminin iki aşamalı olduğu anlaşılmaktadır. Birinci aşamada montaj hatlarına malzemeler hammadde depodan forklift ya da transpalet ile taşınmaktadır. İkinci aşamada ise tesis içinde bulunan yan birimlerden forklift ya da transpalet ile taşınmaktadır. Taşıma esnasında zaman kaybı oldukça fazladır. Bu yaşanan zaman kaybı üretimi olumsuz yönde etkilemektedir. İlave olarak malzemelerin montaj hatlarına yeterli miktarda taşınması gerekmektedir. Malzemelerin plansız taşınması ihtiyaç miktarlarından daha fazla ya da daha az stok ile çalışmayı ve bu nedenle hatlarda dengesizliğe sebep olabilmektedir. Bu tez çalışması içerisinde çok ürünlü montaj hatlarının dengelenmesi ile eş anlı olarak hatların beslenmesini de dikkate alan bir karma tam sayılı matematiksel model önerilmiştir. Önerilen model derin dondurucu üretimi gerçekleştiren Kayseri Sersim firması için uygulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Montaj hattı dengeleme, montaj hattı besleme, milk run , çok modelli hat, matematiksel model, yalın üretim