La moralité, dieu et la religion dans la philosophie critique de Kant

Tezimiz, Kant'ın eleştirel felsefesinin din ile olan ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Kant'ın eleştirisinin ne doğal teolojinin ne de tarihsel dinlerin kategorik bir reddi olmadığını iddia ediyoruz. İlk bölümde Kant'ın doğal teoloji eleştirisini, onun dine başka bir yer açma amacı taşıdığına dikkat çekerek inceliyoruz. İkinci bölümde aklın pratik kullanımını, felsefenin ufkuna dini sokmanın meşru yolu olarak ele alıp, bu kullanımın ahlak yasasının teminatı ve insanın kendisi aracılığıyla kendini tabiattan kaynaklanan zorunluluklardan azade görebildiğine ve kendisini bir akıl dünyasının vatandaşı olarak tasarladığı umudun hamisi olduğuna vurgu yapmaya çalışacağız. Tezimizin üçüncü bölümü, Kant'ın tarihsel dine ilişkin tutumunu analiz etmeye ayrılıyor. Bu bölümde, Kant'ın tarihsel dinler karşısındaki tutumunun ne düşmanca olduğunu ne de onları gözetmek gibi bir amaç güttüğünü tespit edeceğiz. Onun için tarihsel dini değerlendirmenin yegane kriteri ahlaki dindir ve Kant bu kriteri tarihsel dinin her bir unsuruna, bu unsurun onda nasıl bir rol oynadığına dikkat etmeksizin, uygular. Bu son bölüm sayesinde, onun din anlayışının eleştirel felsefeden yapay ya da keyfi bir şekilde değil doğal olarak çıktığı sonucuna ulaşıyoruz. Böylece denebilir ki Kant, dini yeniden keşfediyor ve ona dinin diğer tüm işlevlerini dışlayan tek bir ahlaki görev veriyor.