İş-birliği-olarak-ahlak: Kurgulama düzeyleriyle nasıl ilişkilenir ve teori nasıl geliştirilebilir

Bu tez iki ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısım Alper ve Yılmaz'ı (2020) takip eden bir deneysel çalışma içermektedir. Alper ve Yılmaz (2020), geçmiş bulgulardan ve kurgulama düzeyi teorisinden yola çıkarak deneysel olarak tetiklenen soyut düşünce yapısının ahlaki tutarlılığı ve bireyselleştirici ahlaki temellere verilen değeri artıracağını öngörmüştür. Ancak elde ettikleri sonuçlar hipotezlerini desteklemeyip önceki çalışmalarda elde edilen farklı bulgulara eklenmiştir. Mevcut çalışmada ahlaki temeller teorisi yerine daha yeni ve nitelikli bir teori olan iş birliği-olarak-ahlak teorisine dayanan bir ahlak ölçeği kullanılarak Alper ve Yılmaz (2020) ile aynı hipotezler test edilmiştir. Fakat hipotezler yine doğrulanamamıştır. Ek olarak, karakteristik soyut düşünce yapısının öngörülen ilişkilerle etkileşimi incelenmiştir. Düşünce yapısı manipülasyonunun sadece karakteristik olarak soyut düşünen kişileri bireyselleştirici ahlaki temellere daha fazla değere vermeye götürdüğü bulgusunun dışında bir etkileşim bulunamamıştır. Bütün olarak bu sonuçlar uygulanan düşünce yapısı manipülasyonunun karakteristik düşünce yapısı tarafından baskılandığına ve dolayısıyla ahlaki tutumları etkileyemediğine işaret etmektedir. İkinci kısım deneysel çalışmada kullanılan iş-birliği-olarak-ahlak teorisinin eleştirel bir değerlendirmesini içerir. Teorinin toplumsal normlara uydumculuğun rolünü göz ardı ettiği için insan ahlakının belli boyutlarını açıklayamadığı savunulmuştur. Ardından, uydumculuğun bir ahlaki temel olarak iş-birliği-olarak-ahlak çerçevesine eklenerek teorinin iyileştirilmesi için kuramsal dayanakları olan ve ilgili bilimsel bulgularla desteklenen bir tasarı sunulmuştur.