Muayene ve ilişkisel empati ölçeği`nin Türkçe`ye uyarlama çalışması

Amaç: Çalışmanın amacı Muayene ve İlişkisel Empati Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması, geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması olarak planlanmış olan bu çalışma metodolojik tipte bir çalışmadır. Ölçeğin Türkçeye uyarlama aşamasında ileri ve geri çeviri prosedürü uygulanmıştır. Gerekli izinler ve etik kurul izni alınmasını takiben ölçüm aracı bağımsız çevirmenler tarafından Türkçeye çevrilmiş, uzmanlar komite tarafından kapsam geçerliliği değerlendirilmiş, geri çevirisi yapılmasını takiben pilot uygulama yapılmış ve ölçeğe son hali verilmiştir. Takiben Akdeniz Üniversitesi Hastanesine başvuran 317 kişiye uygulanmıştır. Kapsam geçerliliği için Kapsam Geçerlilik İndeksi, iç güvenilirlik için Cronbach Alfa katsayısı, yapı geçerliliği için Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Açımlayıcı Faktör Analizi, tutarlılık açısından Madde Toplam Madde Korelasyonu, örneklem büyüklüğünün değerlendirilmesi amacı ile Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) katsayısı ve Barlett Küresellik Testi çalışmaları yapılmıştır. Bulgular: Araştırmaya dâhil edilen 300 kişinin yaş ortalaması 39,88 ±14,95 yıl olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların %29,3`ü 18-30 yaş arası (n=88), %36,3`ü 31-43 yaş arası (n=109), %18,0`i 44-56 yaş arası (n=54), %16,3ü 57 yaş ve üzeri (n=49) olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların çoğunluğunu kadınların (%58,7 n=176) oluşturduğu görülmüştür. Sonuçların KMO ve Barlett küresellik testi ile değerlendirilmesi sonucunda örneklem büyüklüğünün yeterli boyutta olduğu ve verilerin faktör analizi yapılmasına uygun olduğu görülmüştür. Ölçeğin iç tutarlılık anlamında güvenirliğini belirlemek için ise Cronbach Alpha (0,973) ve McDonald Omega güvenirlik katsayıları (0,973) hesaplanmış ve ölçeğin iç tutarlılık anlamında güvenirliği sağlamış olduğu belirlenmiştir. Yapılan açımlayıcı faktör analizinde faktör yük değerleri için en düşük kesme puanı 0.32 olarak belirlenmiş, bu kabul düzeyinin altında olan hiçbir madde görülmemiştir. Temel eksenler analizi sonucunda öz değeri birden büyük olan bir yapı görülmüş olup toplam varyans ve yamaç birikinti grafiği incelendiğinde tek faktörlü bir yapı izlenmiştir. Çalışmamızda tüm maddelerin madde-toplam puan korelasyon katsayısı >0,816 olması nedeni ile iç tutarlılığın yüksek olduğu görülmüştür. Hastaya ait demografik özellikler (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, gelir durumu, hastanın muayene sıklığı, hastanın kronik hastalık varlığı, evde birlikte yaşayan kişi sayısı) ile Muayene ve İlişkisel Empati ölçek puanı arasındaki ilişki incelendiğinde, ayrı ayrı incelenmiş olan demografik özellikler ile Muayene ve İlişkisel Empati puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Sonuç: Mercer ve ark. tarafından geliştirilmiş olan CARE ölçüm aracının Türkçe uyarlaması yapılan ve Türkiye`deki geçerlilik ve güvenilirliği araştırılan bu araştırmada ölçüm aracının yüksek güvenilirlik ve yüksek geçerliliğe sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Empati, Geçerlilik, Güvenilirlik, Aile Hekimliği, CARE ölçeği