Mücadele sporları ile bazı diğer branş sporcularının dikkat düzeyleri ve problem çözme becerilerinin karşılaştırılması

Bu araştırma, mücadele sporları (boks, judo, karate, taekwondo, muaythai, kick boks, güreş) ile diğer spor branşlarında (futbol, basketbol, voleybol, yüzme, atletizm vb.) aktif olarak spor yapan bireylerin dikkat düzeyleri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmada ayrıca bu becerilerin cinsiyet, spor branşı türü, spor yapma düzeyi ve eğitim düzeyi gibi demografik değişkenlere göre farklılaşma eğilimleri analiz edilmiştir. Araştırma, Yalova Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'ne bağlı kulüplerde lisanslı olarak spor yapan 146 sporcu (n=146) üzerinde yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Bilinçli Farkındalık Dikkat Ölçeği (BİFDÖ) ve Problem Çözme Becerisi Ölçeği (PÇBÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 25.0 programı ile analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Dikkat düzeyleri açısından sporcuların Seçicilik, Yoğunlaşma ve Genel Uyarılmışlık alt boyutlarında yüksek ortalamalar elde edilmiştir (X̄ ≈3,9–4,0). Cinsiyet değişkeninin dikkat düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Mücadele sporlarıyla uğraşan sporcuların, problem çözme güveni ve yaklaşma-kaçınma tutumu puanlarının diğer branşlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Dikkat toplam puanı ile problem çözme becerileri arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (r = -0,251 ile -0,439). Sonuç: Bu çalışma, sporcuların dikkat ve problem çözme becerilerinin spor branşı türü ve cinsiyet gibi faktörlerden etkilendiğini ortaya koymuştur. Özellikle mücadele sporlarının, sporcuların problem çözme özgüvenini artırdığı, ancak aşırı dikkat yükünün stratejik karar vermeyi olumsuz etkileyebileceği görülmüştür. Bulgular, spor psikolojisi alanında antrenman programları ve mental hazırlık stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacak niteliktedir.