Muhalefeti baskılama aracı olarak "Vatan Cephesi"

Cumhuriyetin kurulması ile birlikte de birçok kez yeni parti denemeleri olmuş, farklı nedenlerle kurulan partiler kapatılmış veya kendini feshetmiştir. Cumhuriyetle birlikte kurulan bu partiler ülkenin kurucu partisi olarak da nitelendirilebilecek, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) kadrolarından veya bu kadroların yönlendirmesi ile kurulmuştur. Bu nedenle CHP, Türk siyasetinde eğitici ve öğretici misyonu ile önemli bir yere sahiptir. 1945 yılında CHP kadrolarından ayrılan vekiller öncülüğünde Demokrat Parti (DP) kurulmuş ve 1950 seçimleri ile DP, CHP'den hükümeti devralması ile on yıllık DP dönemi başlamıştır. Türk Siyasal Hayatının önemli bir dönüm noktası olan 27 Mayıs 1960 İhtilali öncesinde teşekkül edilen, literatürde üzerinde çok fazla çalışma bulunmadığı değerlendirilen "Vatan Cephesi" örgütlenmesi bu çalışmanın ana konusu olarak ele alınmıştır. Çalışma hazırlanırken çok partili hayata geçiş ve DP dönemi konularında literatür taraması yapılmış, dönem hakkında yazılan hatıratlar, günlük gazeteler, yayınlar, meclis tutanakları ve Yassıada Duruşma tutanakları ile kararları incelenmiş, yargılanan siyasilerin amaç düşünceleri analiz edilmiştir. Çalışmada Vatan Cephesi örgütlenmesine neden ihtiyaç duyulduğu; örgütlenme ile amacın ne olduğu; örgütlenmenin hangi faaliyetler yürüttüğü; örgütlenmenin hangi sonuçlara neden olduğu sorularına yanıtlar aranmıştır. Çalışmada elde edilen başlıca sonuçlar olarak ise, CHP kökenli parti liderlerinin geçmiş CHP tecrübelerinden faydalanarak, bir aracı kurum tarafından toplumu dönüştürmeye çalıştıkları, parti politikaları doğrultusunda başta kendi seçmenleri olmak üzere halkı konsolide etmeye çalıştıklarından bahsedilebilir. Fakat bu düşünce ile yola çıkılmasına rağmen, Vatan Cephesi ile toplumda ayrışma ve cepheleşme derinleşmiş, 27 Mayıs İhtilali ile de süreç kesilmiş, kısa sürede amaçlar konusunda mesafe kat edilemeden bir dönem sona ermiştir. Vatan Cephesi ise 27 Mayıs ihtilaline giden sürecin ve ihtilal sonrası yargılamanın ana konularından birisi olarak Türk siyasal hayatının önemli bir kurumu olarak tarih sahnesinde yerini almıştır.