Muhammed Avvâme'nin hadisçiliği

Muhammed Avvâme (doğ.1358/1940 -), gerek dirâyetu'l-hadîs gerekse rivâyetu'l-hadîs alanında yaptığı ilmî çalışmalarla, gerçekleştirdiği tenkitli neşirler/tahkiklerle, hadis ilminin kadîm ve güncel problemlerine dair verdiği telif eserler ve yetiştirdiği talebelerle günümüzde hadis ilminin önde gelen isimlerinden biridir. Avvâme'nin hadisçiliği, hadislerin Allah'tan Hz. Peygamber'e gönderilen vahyin bir çeşidi olduğu görüşüyle modernist hadisçilikten ayrılırken, hadisleri kitaplarında tedvin edip günümüze ulaştıran muhaddislerin, eserlerinde takip ettikleri metotları araştırıp tam olarak usullerini anlamadan ve onların metotlarına bağlı kalmadan özellikle sahih isimli sünnet kitaplarını doğru anlamanın mümkün olmadığı, hadislerle doğru şekilde amel edebilmek için fıkhî mezheplere bağlı kalmanın zorunlu olduğu anlayışıyla da selefî hadis temâyülünden ayrılır. O, çalışmalarını geleneksel hadisçiliğin metotlarına uygun olarak sürdürür, fakat geleneği takdis etmez. Dolayısıyla onun hadisçiliği, yaptığı tahkik ve tevsik çalışmalarıyla mütekaddim ulemanın çalışmalarını tahkim ederek, onların çalışmalarında tesbit ettiği kusurları yine onların metotlarına sahip çıkarak takviye eden, geleceği geçmişe bağlayan bir köprü mahiyetindedir. Avvâme, bir yandan kaynaklarla ve onları oluşturan ulemayla irtibatı kavî tutarak mevcut müktesebatı doğru anlama hassasiyetini yaşatırken, diğer yandan günümüz dünyasında genel olarak hadislere yönelen çok yönlü eleştirilerle de yakından ilgilenen ve onlara gerekli ilmi cevaplar vermekten geri durmayan dinamik ve üretken bir ilim anlayışına sahiptir. Bu çalışmada, Muhammed Avvâme'nin biyografisi, ilmî hayatı, çok yönlü hadisçiliği, telif eserleri, muhakkik kişiliği ve hadis alanına katkıları detaylı şekilde araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hadis, Muhammed Avvâme, Tahkik, Tevsik, Rical Edebiyatı.