Muhasebe ve finans eğitimi gören lise öğrencilerinin vergi suç ve ceza algılamaları üzerine ampirik bir çalışma (Sakarya ili örneği)

Devletin birçok gelir kaynağı bulunmaktadır bunlardan biri olan vergiler de bu gelir kaynaklarının içerisinde en mühim olanıdır. Vergi uyumu ve vergi bilinci yüksek olan bir vatandaş topluluğuna sahip devletin vergi toplama konusunda yaşaması muhtemel sorunlar minimuma inecek ve finansman sıkıntısı çekmeyecektir. Bu sebeple vergi algısı üzerinde düşülmesi gereken önemli konulardan biridir ancak vergi algısının içinde barındırdığı ve vergi kadar eski olan vergi suç ve cezaları kavramının da algılanması çok mühim bir meseledir. Devletin vergi suç ve ceza algısı ve vergi uyumu yüksek vatandaşlara sahip olması etkili bir vergi sisteminin oluşumu açısından önemlidir. Bu açıdan bakıldığında ülkemizde muhasebe ve finans eğitimi gören ticaret lisesi öğrencilerinin gelecekte diğer öğrencilere göre gerek meslek mensubu olma ihtimali veya vergi mükellefi olma ihtimalleri göz önünde bulundurulduğunda vergileme sürecinde aktif ve önemli yer tutacak bu öğrencilerin vergi suç ve cezalarını nasıl algıladıklarını öğrenmek mühimdir. Bu çalışma ile muhasebe ve finans eğitimi gören öğrencilerin vergi suç ve cezalarını nasıl algıladıkları ortaya koyarak bu algı düzeyini yükseltmek için neler yapılabilir konusunda önerilerde bulunmak amaçlanmıştır. Araştırmada pilot uygulama yöntemi ile Sakarya ilinde bulunan ticaret meslek liseleri içerisinde amaçlı örnekleme yöntemi ile kümeleme temelli seçim yapılmıştır. Araştırmacının belirlediği ölçütlere göre belirli kümeler seçilmiştir. Belirlenen 5 okulda ve 320 öğrenciye yüz yüze anket yöntemi yapılmış ve SPSS 29.0 analiz programı ile test ve analizler yapılmıştır. Sonuçlarda öğrencilerin algı düzeyleri orta düzey ve yüksek eğilimli olduğu görülmüş, ancak her ne kadar ülkemizde en erken vergi eğitimi verilen alanda eğitim görseler de vergi ile ilgili bazı kavramlara yabancı oldukları ve bundan kaynaklı bir takım bundan kaynaklı sorunların var olduğu ve bu sorunların ana sebebinin ise vergi eğitiminin yetersizliğinden kaynaklandığı görülmüştür. Test ve analiz sonuçları ile tespit edilen sorunların birçoğunun her ne kadar muhasebe ve finans alanında eğitim alan öğrenciler bile olsa yaşadıkları bilgi eksikliğinden kaynaklandığı görülmektedir. Çalışma ile bu hususta sorunlara yönelik getirilen çözüm önerilerinin de temelinde vergi suç ve ceza algısı yüksek bu öğrencilerin vergi ile ilgili müfredata eklenecek ekstra dersler ve aktiviteler ile daha üst seviyelere çıkarılabileceği sonucuna varılmıştır.