DNA origami-AuNPs nanoyapıları kullanılarak meme kanseri hücrelerinde çoklu gen anlatımının düzenlenmesi

Gen anlatımının düzenlenmesi, genetik temelli olan hastalıkların tedavisinde özgün bir yol olarak görülmektedir. Bu sebeple gen taşınması ve düzenlenmesinin verimini artırmak amacıyla yoğun olarak çalışmalar yürütülmektedir. Bu tez çalışmasında hâlihazırda var olan taşıma sistemlerine alternatif olarak morfolino antisens oligonükleotidlerinin gömülü olduğu DNA tabanlı bir nanoyapı oluşturulmuştur. Karo şeklinde tasarlanan DNA origami yapısı hazırlanarak hücre içi alımı artırmak amacıyla altın nanopartiküller ile modifiye edilmiş ve meme kanseri hücrelerinde oldukça yüksek anlatımı bulunan HER2, ERα, EGFR ve Ki-67 genlerinin baskılanmasında kullanılmıştır. Hazırlanan yapı agaroz jel elektroforezi, AFM, DLS ve UV/Vis spekroskopi teknikleri kullanılarak karakterize edilmiştir. Stabilite ve toksisite analizlerinin ardından nano yapı bahsi geçen genlerin bu genler bakımından yüksek anlatıma sahip olan meme kanseri hücre hatlarında susturulması amacı ile kullanılmıştır. Morfolino gömülü DNA origami-AuNPs nanoyapılarının tekli ve çoklu gen susturmada etkin yapılar oldukları belilenmiştir. 30 nM morfolino konsantrasyonunda hedef gen anlatımını yüzde 50 oranında baskıladığı gösterilmiştir. Çoklu gen susturma çalışmaları kapsamında birden fazla morfolino oligosu yapıya gömülmüş ve gen susturma veriminin sinerjitik etki ile yüzde 80'e yükseldiği belirlenmiştir. Hedef genlerin tekli ve çoklu düzenlenmesinin ardından gen susturmanın kanser hücre çoğalması ve hücre döngüsü fazları üzerindeki etkileri araştırılmıştır. DNA origami-AuNPs kullanılarak gerçekleştirilen gen susturmanın kanser hücre çoğalmasını baskıladığı ve hücre döngüsünde farklılıklara yol açtığı belirlenmiştir. DNA origami-AuNPs nanoyapılarının susturma verimliliği ticari transfeksiyon ajanlarının verimlilikleri ile kıyaslanmış ve hazırlanan yapının daha etkili olduğu gösterilmiştir. Diğer yandan DNA origami-AuNPs nanoyapıları kanserli ve sağlıklı hücreler üzerinde herhangi bir toksik etki göstermezken test edilen ticari ajanların hücre canlılıklarını etkiledikleri görülmüştür. Hazırlanan nanoyapının gen düzenlenmesi çalışmaları için etkili ve biyouyumlu bir taşıyıcı system olduğu görülmektedir.