Multiple miyelom hastalarında kemik komplikasyonu, tromboz ve enfeksiyona yönelik uygulanan profilaksilerin etkinliğinin araştırılması

Amaç: Genel popülasyonla karşılaştırıldığında, Multipl Myelom hastaları 9 kat artmış venöz tromboembolizm riski, sırasıyla 7 ile 10 kat bakteriyel ve viral enfeksiyon görülme riski ayrıca tanı anında hastaların %60'ında litik kemik lezyonları ile karşı karşıyadır. Bu çalışmada amacımız; Multipl Myelom tanısıyla takip edilen hastalarda morbidite ve mortalitenin önemli bir kısmını oluşturan VTE, enfeksiyöz ve kemik ilişkili komplikasyonlara yönelik uygulanan antikoagülan, antibakteriyel, antiviral, antifungal ve kemik koruyucu ajan etkinliğini araştırmaktır. Yöntem: Çalışmamız retrospektif kesitsel bir çalışmadır. Ocak 2014- Aralık 2022 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Multipl Myelom tanısıyla takip edilen 100 hastanın demografik özellikleri (yaş,cinsiyet) , VTE risk faktörleri , proflaksi uygulanıp uygulanmadığı uygulandıysa proflaktik ajanın türü , VTE gelişip gelişmediği , enfeksiyon risk faktörleri , antimikrobiyal proflaksi uygulanıp uygulanmadığı uygulandıysa antimikrobiyal ajanın türü , geçirilen enfeksiyon ajanı, enfeksiyon odağı , kemik proflaksisi uygulanıp uygulanmaması ve gelişen patolojik fraktürleri retrospektif olarak inceledik ve verileri hastanemiz MİAMED bilgi sisteminden taradık. Bulgular: Çalışmamızda tedaviden sonraki ilk 6 aylık dönemde enfeksiyon görülme sıklığı %50, ilk 6 ayda kinolon proflaksisi alan ve almayan grupta enfeksiyon sıklığı benzer bulunmuştur (%54' karşı %43). Hastaların nerdeyse tamamı (n=97) TMP-SMX profilaksisi almaktaydı. Çalışmamızda en sık gördüğümüz enfeksiyon odağı %66 ile solunum yolları, en sık görülen bakteriyel ajan %34'lük oran ile E.Coli'dir. İlk 6 ayda fungal enfeksiyon görülme sıklığı %6 olarak saptandı. Proflaksi kullanmayan hastalarda %10 olarak görülen fungal enfeksiyon oranı proflaksi kullanan hastalarda %5 olarak saptandı. PI, IMID ve her ikisinin beraber kullanıldığı gruplarda ilk 6 ayda enfeksiyon oranında anlamlı fark izlenmemiştir. Çalışmamızda ilk 6 ayda tromboemboli görülme oranı %13 olarak saptanmıştır.Tromboprofilaksi amaçlı olarak çalışmamızda antiagreganlar, antikoagulanlara kıyasla 4 kat daha fazla tercih edilmiştir. Impede skoru 4-7 aralığında olan hastaların oranı %19 iken skor >8 olan hasta oranı %81 dir. Impede skoru 4-7 arasında olan hastalarda tromboemboli oranı %15,8 iken skor >8 olan hastalarda %12,3'tür. Çalışmamızda tromboemboli gelişmiş olan 13 hastanın 9'u tromboproflaksisi almıyorken 3'ü antiagregan ve biri DMAH ile proflaksi alıyordu.Bu hastaların 10'unun Impede skoru 8 ve üzerindeyken 3'ünün Impede skoru 4-7 aralığındaydı. Çalışmamızda düşük doz deksametazon tüm hastalara uygulanmıştır. İMİD (%94), Çok Ajan KT (%93) ve PI (%93) kullanım oranları %90'ın üzerinde olan tedaviler olmuştur. PI ve İMİD'in birlikte kullanımı ise %88'lik bir orana sahiptir. Epo yalnızca %9'luk bir kullanım oranına ulaşmıştır. VTE geçiren 13 hastayı kullanılan miyelom tedavileri ve VTE proflaksileri açısından incelediğimizde hastaların 9'u VTE proflaksisi almıyorken 3'ü antiagregan 1'i ise DMAH proflaksisi almaktaydı. Hastaların VTE geliştiği esnada aldıkları miyelom tedavi rejimleri: 7 hastada VCd, 1 hastada VRd, 3 hastada Rd, 1 hastada bortezomib+doksorubisin+düşük doz deksametazon ve 1 hastada bortezomib+ düşük doz deksametazon kullanılmıştı. 2 hasta ise EPO kullanan KBH hastasıydı. Bu hastalardan tedavi rejiminde IMID olan 4 hasta VTE proflaksisi alıyorken tedavi rejiminde Bortezomib olan 9 hasta VTE proflaksisi almıyordu. IMID harici Multipl Myelom tedavisi alan hastalarda VTE proflaksisinin gözden kaçmaması konusunda daha dikkatli olunmalıdır. Hastaların %95'i bisfosfanat, %4'ü denosumab kemik koruyucu ajan olarak almaktaydı.Gelişen fraktürlerin %42'si ilk 3 ayda %40 ı 12 ay ve üzerinde gerçekleşmiş, spinal kord fraktürü %66 ve kot fraktürü %52 ile en sık görülen iki fraktür bölgesi olmuştur. Meydana gelen fraktürlerin önemli bir kısmı ilk 3 ayda gerçekleşmiştir. Bu hastaların önemli bir kısmı spinal kord fraktürü olup hastaların takibinde kırık riskinin önceden öngörülerek seçilen hastaların kırık riski yüksek kemiklerine cerrahi stabilizasyon (kifoplasti,vertebroplasti gibi) uygulanması önem arz etmektedir. İlk 3 ay ve 12. aydan sonra kırık oranının artışının tümör yükü ve hastalık progresyonuna bağlı olduğunu düşündük. Sonuç: Multipl Myelom hastalarında enfeksiyon açısından proflaksiye reğmen enfeksiyon riski yüksektir. Tromboproflaksi açısından hastalar iyi değerlendirilmelidir tromboproflaksi ihtiyacının gözden kaçırılması halinde tromboemboli riski yüksektir. Miyelom ilişkili patolojik fraktürler özellikle indüksiyon tedavisinin uygulandığı ilk 3 aylık süreçte daha yüksektir. Hastalar bu açıdan bilgilendirilmeli, kırık riski skorlamalarla belirlenmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır. Anahtar kelimeler: Multipl Myelom, Antimikrobiyal Proflaksi, VTE Proflaksi, Kemik koruyucu ajan kullanımı