Muş ili 112 Acil Sağlık Hizmetleri personelinin afet hazırlığının genel öz yeterlilik inancı ile ilişkisi

Son yıllarda afetlerde meydana gelen artış ve afetlerin ortaya çıkardığı fiziksel, sosyal, ekonomik kayıplar nedeniyle kamuoyunu meşgul eden bir olgu haline gelmiştir. Hazırlık çalışmalarına birey, toplum ve işletmeler eş zamanlı ve bir bütün olarak dahil edilmesi afetlerin olumsuz etkilerini azaltmada önemli strateji olmaktadır. Bireysel afet hazırlıkları, bireylerin zarar görebilirliğini azaltmasının yanı sıra toplumun ve işletmelerin de zarar görebilirliğinin azalmasında rol oynamaktadır. Genel öz yeterlilik inancı, bireylerin afet öncesi edindiği bilgi ve tecrübeleri afet anında etkin kullanmasında yardımcı olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, 112 personelinin afet hazırlığının genel öz yeterlilik inancı arasındaki ilişkiyi irdelemektir. Çalışma, Muş 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde görevli 156 sağlık personeli arasından 146 tanesine uygulanmıştır. Böylece çalışma, evreninin tamamına değil %95,4' üne ulaşmıştır. Kesitsel çalışmanın verileri; çalışanların sosyo-demografik özelliklerini ve afet hazırlıklarını özetleyen 33 soruluk anket, 17 sorudan oluşan genel öz yeterlilik inanç ölçeği ile toplandı. Katılımcı personelin %50'si herhangi bir afet eğitimi almamıştır. Bunun yanında afetlerde can ve mal kaybını azaltacak en önemli evrenin hazırlık aşaması olduğunu düşünenlerin oranı %45,2'dir. Muş'ta meydana gelebilecek bir afetin kötü yönetilmesinin ana sebebini koordinasyon eksikliği olacağını düşünenlerin oranı %76,7'dir. Katılımcıların ölçek puan ortalaması 63,44 olup; 112 personelinin kitlesel olaylarda bulunması gereken konumu bilme, görevde yaralanma durumunda tazminat hakkını bilme, kurumunda afet tatbikatı yapılması ile Genel Öz-Yeterlilik İnancı puanı ortalaması arasında anlamlı fark bulunmuşken (P<0,05); afetler hakkındaki mevzuatları ile genel öz-yeterlilik inancı puanı ortalaması arasında anlamlı fark bulunmamıştır(P>0,05). Yaş, deneyim ve öğrenim ile genel öz yeterlilik puanı arasında anlamsız bir korelasyon ortaya çıkmıştır. Afet öncesinde öz yeterlilik inancını artıracak etkinlikler geliştirilmelidir. Katılımcıların iş güvenliği mevzuatları sağlık personelini kapsayacak şekilde güncellenmeli ve sağlık personelinin afet hazırlığı çabaları desteklenmelidir. Anahtar kelimeler: Afet, Afet Hazırlığı, Muş İli, 112 Personeli, Öz Yeterlilik.