N-nitrozo-n-etilüre'nin zebra balığı (danio rerio) testis histolojisi üzerindeki etkisi

N-Nitrozo bileşikleri, 20. yüzyılın başından itibaren bilinen, ancak 1950'lerden sonra canlı sağlığı üzerine etkileri daha çok dikkat çeken bileşiklerdir. N-Nitrozo-N-Etilüre (ENU) günümüzde gıda ürünlerini koruyucu olarak kullanılan önemli bir maddedir. Deney hayvanları üzerinde yapılan araştırmalar sonucunda toksik, teratojenik, mutajenik ve kanserojenik etkilerinin olduğu belirtilmiştir. Bu çalışmada N-Nitrozo-N-Etilüre'nin zebra balığı testis dokusundaki histopatolojik etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu çalışma kontrol ve deney grupları olmak üzere toplam 5 gruba ayrılmış, deney grupları 0,25 mM, 0,50 mM dozlarda ENU'ya maruz bırakılmıştır. Alınan doku örnekleri Hemotoksilen&Eozin ile boyanarak ışık mikroskobunda incelenmiştir. Doz ve maruziyet süresinin artışına bağlı olarak deney gruplarının testis dokusunda, seminifer tübüllerde dejenerasyon, seminifer tübüllerde vakuolizasyon, seminifer tübüllerde açılma, seminifer tübül bütünlüğünün bozulması, spermatogenetik seride yer alan hücre kümelerinde sınırlarının ve dağılımlarının bozulması, seminifer tübüller alanda kanlanma, spermatogenetik hücre sayılarında azalmalar, spermatogenik hücre gruplarında vakuolizasyon, bazı hücrelerde hipertrofi ve bazı spermatogonyum hücrelerinde apoptoz görülmüştür. Ayrıca seminifer tübül çevresindeki bağ dokuda kalınlaşma, doz grubuna bağlı olarak sperm sayısında artış ve yer yer piknotik hücrelerde tespit edilmiştir. Bulgular ENU'ya maruz kalan erkek zebra balıklarının testis dokularında olumsuz değişimler meydana getirdiğini ortaya koymuştur.