Nefrotik sendromlu hastalarda steroid-ilişkili osteoporoz gelişimi ve serum osteoprotegerin/RANK-ligand düzeyi ile ilişkisi

Nefrotik Sendromlu Hastalarda steroid-ilişkili osteoporoz gelişimi veserum osteoprotegerin/RANK-ligand düzeyi ile ilişkisiAhmet AytekinBu çalışma, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AnabilimDalı, Çocuk Nefroloji Bilim Dalı tarafından izlenen primer NS tanısı alan 21 hasta ve 22sağlıklı kontrol grubunu kapsamaktadır.Nefrotik sendrom nedeniyle steroid almış ya da halen almakta olan (remisyonagirmiş olmak şartıyla) prepubertal hastalarda steroidle uyarılan osteoporoz (GIOP)gelişiminin KMY çekilerek değerlendirilmesi, kümülatif steroid dozu ile oluşacakosteoporoz arasındaki ilişki, steroid tedavisinin serum Ca, P, ALP, vitamin D, PTH, OC,düzeylerine etkisi ve patogenezde OPG/RANK-L'ın olası rolünün araştırılması amaçlandı.Hasta ile (yaş ortalaması 7,4 ± 3,1 yıl) kontrol grupları arasında yaş, cinsiyet veantropometrik ölçümler açısından fark yoktu. Hastalığın başlangıç yaşı 3,6 ± 2,3 yıl, süresi48,7 ± 39,7 aydı. Kümülatif steroid dozu 434,1 ± 300,1 (69,5-1124) mg/kg olarakhesaplandı.Hastalarda böbrek fonksiyon testleri, total protein, albümin değerleri, Ca, P, ALP,PTH ve 25-OH-D3 vitamini düzeyleri normal sınırlarda iken, OC düzeyleri yüksekbulundu. Bu bulgu kemiklerin steroidlerin baskılayıcı etkisinden kurtulup, kemik yapımınınarttığını düşündürmüştür. Hasta ve kontrol gruplarında serum OPG (sırasıyla 8,9 ± 3,9 ve7,9 ± 3,2 U/L, p>0.05) ve RANKL düzeyleri (sırasıyla 1337,2 ± 1479,6 ve 1432,6 ± 1175pg/ml, p>0.05) olup aradaki fark istatistiksel anlam taşımıyordu. Hastaların ortalama spinalKMY değerleri 0,599 ± 0,941 g/cm2 olup, aynı yaştaki sağlıklı Türk çocuklarının normalortalama KMY değerleri (0,504 ± 0,051g/cm2) ile paralellik gösteriyordu. Hastaların zskoru değerleri de normal sınırlarda olup (-0,35 ± 0,99), tek tek bakıldığında hiçbirisindeosteoporoz saptanmazken sadece 4 hastada osteopeni vardı.Hastalar en az 2 aydır steroid kullanan ve steroid kullanmış ve üzerinden en az 3 aygeçmiş olan iki gruba ayrıldı. ki grup arasında kümülatif steroid dozu (p>0.05) ve süresi(p>0.05) açısından fark saptanmadı. Bu iki grupta kemik parametreleri karşılaştırıldığındaserum ALP düzeylerinin ikinci grupta istatistiksel olarak anlamlı ölçüde düşük olduğugörüldü (sırasıyla 233±65 ve 149±59 u/l, p=0.008). Aynı şekilde KMY'de bu grupta steroidkullanmayanlara göre anlamlı ölçüde düşük saptandı (sırasıyla 0.634±0,096 ve 0,544± 0,06p=0.025). Bu sonuç steroid tedavisi sırasında düşen kemik parametrelerinin daha sonrayükseldiğini göstermiştir.Bu bilgilerin ışığında SDNS'da uygulanan steroid tedavisinin kemikmetabolizmasına etkilerinin kalıcı olmamasının nedeni steroidin kısa süre günlükkullanılıp, hemen ardından gün aşırı ve giderek azalan dozlarda kullanılması olabileceğidüşünüldü. Çalışma sonucunda SDNS'lu çocuklarda steroid tedavi uygulamasının güvenliolduğu sonucuna varıldı.