Nehir tipi hidroelektrik santrallerinin Artvin'deki orman ekosistemlerinde neden olduğu arazi kullanım değişiminin ve arazi tahribatının belirlenmesi

Bu çalışmada, sayıları Ülkemizde son yıllarda oldukça artan nehir tipi hidroelektrik santrallerin (HES) -özellikle inşaat aşamasında- orman ekosistemine ve bu ekosistemin bağlı bulunduğu doğal kaynaklara olan olumsuz etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında, HES tesislerinin hem inşaat aşamasında hem de işletme aşamasında etkisi altında kalan arazilerde meydana gelen kullanım değişiminin CBS teknikleri ile tespiti de bir diğer hedef olarak seçilmiştir. Çalışmada Artvin'in Murgul İlçesi sınırlarında tamamı ormanlık alan içerisinde bulunan Kabaca HES tesisi örnek alan olarak seçilmiştir. Tesis için yapılan iki regülatör, santral binası ve trafo merkezi gibi yapılar ile özellikle de ulaşım ve yaklaşım yollarının yapımı sırasında ortaya çıkan yüksek hacimlerdeki kazı malzemesinin çevreye verdiği ciddi zararların büyüklüklerinin alansal hesaplamaları yapılmıştır.Yapılan hesaplamalar, tamamı ormanlık arazi içerisinde bulunan bu tesisin -hem orman arazisinin kullanımında yaptığı değişim hem de ormanda yarattığı tahrip birlikte değerlendirildiğinde- yaklaşık 10.989 ha'lık bir ormanlık alanı yok ettiği belirlenmiştir. Buna ilave olarak, bir tesis için ortaya çıkan bu miktar Artvin'de planlanan toplam 116 HES tesisine oranlandığında ilin ormanlık alanlarında meydana gelebilecek arazi kullanım değişimi ve tahribat miktarının yaklaşık 1.274,72 ha olacağı tahmin edilmiştir.Artvin'de planlanan ve bir kısmı inşaat aşamasında olan HES projelerinin, yapıldığı havzadaki doğal kaynaklara olan olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi için öncelikle ?Entegre (bütünleşik) Havza Planlaması? yapılmalıdır. Ayrıca, genel olarak, mevcut öngörülen HES projesi sayısının düşürülmesi, bir dere ekosistemi üzerine birden fazla HES projesine izin verilmemesi, ekosistem tahribatını en aza indirecek inşaat tekniklerinin özendirilmesi ve yapılan yanlış uygulamalara karşı ağır yaptırımlar uygulanması gibi önlemler de alınmalıdır. Bölgedeki orman ekosistemlerinin devamlılığı ve işlevlerini sağlıklı bir şekilde yerine getirebilmeleri açısından bu önlemlerin alınması oldukça önemlidir.