Nesillerin yükünün aktarılan aile travmaları envanteri ile incelenmesi: Tarihsel Nesiller Arası Travma Aktarımı Envanteri'nin modifikasyonu ve Türkçeye uyarlaması

Araştırma Türkiye'de ailesel süreçler yoluyla travma aktarımını incelemek için Tarihsel Nesiller Arası Travma Aktarımı Envanteri'nin (TNTE) Türkçeye uyarlanmasını ve ailesel süreçlerle aktarılan travmalar bağlamında modifiye edilmesini hedeflemiştir. Ölçeğin uyarlanması ve modifiye edilmesi süreçlerinde çeviri ve geri çeviri adımları izlenmiş, orijinal ölçekte tarihsel travmaların aktarımını ölçen maddeler ölçekten çıkartılmış ve literatür bulgularına dayanarak alternatif maddeler eklenmiştir. Oluşturulan madde havuzu için uzman görüşü alınmıştır. Uzman görüşlerinin ardından bilişsel görüşmeler yapılmış ve envanter 54 madde ile pilot uygulama için hazır hale getirilmiştir. Pilot uygulamanın ardından 8 maddede düzenlenme yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacılar tarafından hazırlanmış kişisel bilgi formu, araştırmacılar tarafından modifiye edilerek uyarlanan Tarihsel Nesiller Arası Travma Aktarımı Envanteri'nin Türkçe Formu (TNTE-TF) olan Aktarılan Aile Travmaları Envanteri (AKATE), Yaşam Olayları Kontrol Listesi, Aile Uyum Ölçeği Kısa Formu, Uluslararası Travma Ölçeği ve Aktarılan Psikolojik Travma Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılar yaşları 18-74 arasında değişen (X̄ = 25.72, SS = 9.45) ve 314'ü kadın ve 123'ü erkek olmak üzere 437 kişiden oluşmaktadır. Envanterin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi ile, güvenirliği iç tutarlılık katsayıları ile, madde analizi düzeltilmiş madde kalan puan korelasyonları ile incelenmiştir. Ayrıca, test-tekrar test yöntemi uygulanarak alt boyutların korelasyon katsayıları değerlendirilmiştir. Envanterin tüm alt boyutlarındaki maddelerin faktör yükleri .37 ile .93 arasında değişmektedir. Tüm alt boyutların güvenirlik katsayıları "Artmış Sorumluluk" alt boyutu haricinde .75 ve üzeridir. Envanterdeki maddelerin düzeltilmiş madde kalan puan korelasyonları alt boyutlar için .36 ile .86 arasında üst boyutlar için .32 ile .82 arasında değişiklik göstermektedir. Test tekrar test korelasyon katsayıları ise .69 ile .91 arasında değişmektedir. Envanterin uyum geçerliği için diğer ölçme araçlarıyla yapılan analizler neticesinde pozitif ve negatif korelasyon gösteren değerlerin öngörülen sonuçlarla uyumlu olduğu görülmüştür. Yapılan analizler 9 alt boyut ve 50 maddeden oluşan Aktarılan Aile Travmaları Envanteri'nin (AKATE [TNTE-TF]) ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu, "Aile kırılganlığı", "Çocuk kırılganlığı" ve "Dayanıklılık" üst boyutlarından toplam puan alınabileceğini göstermektedir.