Nonspesifik kronik bel ağrılı hastalarda hareketli ve hareketsiz zeminde yapılan egzersizlerin etkinliğinin karşılaştırılması

Amaç: Bu çalışmanın amacı; nonspesifik kronik bel ağrısı (NKBA) olan hastalara hareketli zeminde (egzersiz topu) ve hareketsiz zeminde (egzersiz minderi) uygulanan egzersiz programlarının etkinliğini karşılaştırmak ve etkili egzersiz programını belirlemektir.Yöntem: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde uzman hekim tarafından tanı almış olan ve Dokuz Eylül Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu'na yönlendirilmiş 32 NKBA'lı hasta alındı. Egzersiz programına düzenli olarak devam etmeyen 2 hasta çalışmadan çıkarıldı ve çalışma 30 hasta ile tamamlandı. Hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı. Çalışma grubundaki hastalara (n=15) top ile yapılan, kontrol grubundaki hastalara (n=15) ise minderde yapılan 8 haftalık egzersiz eğitimi uygulandı. Egzersizler 3-5 kişilik gruplar halinde, haftada 3 gün tek bir fizyoterapist tarafından uygulandı. Tüm hastalar tedavi öncesi ve 8 haftalık tedavi sonrasında değerlendirildi. Değerlendirmede; ağrı şiddeti için Görsel Analog Skalası (GAS), gövde ve alt ekstremite kas kuvveti için manuel kas testi ve sırt-bacak dinamometresi, lumbar ekstansörlerin enduransı için modifiye Sorensen testi, abdominal kasların enduransı için parsiyel curl-up testi, spinal esneklik için Schober testi, gövde öne eğilme testi ve gövde yana eğilme testi, fonksiyonel seviye için Oswestry Bel Ağrısı Yetersizlik Anketi kullanıldı.Bulgular: Her iki grupta da hastaların ağrı şiddetinde, gövde kaslarının kuvvet ve enduransında ve fonksiyonel seviyelerinde anlamlı gelişme olduğu bulundu (p<0.05). Hastaların spinal esnekliklerindeki artışın iki grupta benzer olduğu saptandı (p>0.05). İki grup karşılaştırıldığında ise spinal esneklik dışındaki tüm değerlendirme parametrelerinin çalışma grubunda kontrol grubuna göre daha fazla arttığı gözlendi (p<0.05).Sonuç: NKBA'lı hastalarda top egzersizlerinin daha etkili olduğu bulunmuş ve bu hastaların egzersiz programları içinde top egzersizlerinin de yer alması gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Nonspesifik kronik bel ağrısı, top ezersizleri, minder egzersizleri, hareketli/hareketsiz zemin.