Nöro-behçet hastalarının klinik ve laboratuvar özelliklerinin analizi

Tez tanıtımı: Emekli AS, Nöro-Behçet Hastalarının Klinik ve Laboratuvar Özelliklerinin Analizi. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, İstanbul, 2020. Giriş ve Amaç: Behçet hastalığı (BH), multisistemik tutulumu olan inflamatuar bir hastalıktır. BH'nin en yıkıcı ve özürlülüğe sebep olan tutulumlarından birisi nörolojik tutulumdur. Büyük serilerde, parenkimal lezyonların sıklıkla mezodiensefalik bölge ve beyinsapında yerleştiği bildirilmiştir. Literatürde, günümüze kadar parenkimal lezyonların olasılık haritalamasıyla ilgili çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, beyin parenkimindeki lezyonların daha kesin bir şekilde etkilediği bölgeler ve olasılıklarının sunulması ile bunun hastaların klinik ve laboratuvar özellikleriyle olan ilişkisinin ortaya konulması amaçlandı. Yöntem: Çalışmamıza, Parenkimal Nöro-Behçet Hastalığı (p-NBH) tanısı olan 55 hastanın 66 adet atak sırasında çekilmiş manyetik rezonans görüntülemeleri (MRG) dahil edildi. Lezyonların tespiti için T2 ağırlıklı aksiyel kesitler kullanıldı ve lezyonlar bilgisayar yardımlı dizayn yazılımı aracılığıyla dijitalize edildi. Lezyon sınırları poligonlar olarak belirlendi ve yüksek çözünürlüklü verilere dönüştürüldü. Dijitalize lezyonlar International Brain Mapping 152 beyin atlasına taşındı. Keşisen sınırların belirlenmesi için alan analizi uygulandı. Lezyon olasılık haritaları hastalığın klinik ve laboratuvar alt gruplarına göre elde edildi. Alt gruplar arasındaki farkların çarpıcı bir şekilde ortaya konulması için lezyon olasılık dağılım fark haritaları, oluşturuldu. İstatistiksel anlamlı farkın saptandığı anatomik bölgeler belirlendi. Ayrıca, hastaların klinik ve laboratuvar özellikleri ortaya konuldu. Bulgular: Haritaların oluşturulması için p-NBH tanısı olan 55 hastanın 66 adet atak sırasındaki manyetik rezonans görüntüleme incelemeleri kullanıldı. Geç başlangıçlı hastalığın, progresif seyir ve ciddi özürlülük ile ilişkili olduğu saptandı. İlk atak sırasında ortaya çıkan yüksek özürlülüğün, progresif seyri gösterebileceği belirlendi. Lezyon topografisine bakıldığında, en çok etkilenen bölgenin rostral pons, mezensefalon ve diensefalik bölge olduğu saptandı. Kadınlarda beyin sapının (p<0,01), geç başlangıçlı hastalıkta kortikospinal yolak ile beyin sapının anlamlı derecede daha fazla etkilendiği saptandı (p<0,01). Progresif seyir ve takip süresi sonundaki ciddi özürlülüğün, akut ataklar sırasındaki kortikospinal yolak lezyonları ile ilişkili olduğu görüldü (p<0,01). Paterji testi pozitif olan hastalarda sağ hemisferin, paterji testi negatif olan hastalarda ise sol hemisferin daha fazla etkilendiği saptandı (p<0,01). Siklosporin kullanımı sonrasında ortaya çıkan lezyonları hemisferik ak madde gibi atipik bölgelerde yerleştiği gözlendi. Tartışma: Nöro-Behçet Hastalığıyla (NBH) ilgili yayınlanmış çalışmalarda, lezyonlar kaba anatomik bölgelere göre sınıflandırılmıştır. Çalışmamız, p-NBH alt gruplarındaki tutulumları ve lezyon lokalizasyonlarını daha kesin bir şekilde ortaya koymaktadır. Ayrıca, hastaların klinik ve laboratuvar özellikleri ile lezyon dağılımı açısından karşılaştırma da yapılmıştır. Lezyon olasılık haritalamasının yapılmasını sağlayan yeni geliştirdiğimiz bu yöntem, kodlama gerektirmeyen basit ve hızlı bir yöntem olarak birçok farklı nörolojik hastalıkta kullanım alanı bulabilir.