Obez Çocuklarda Sanal Gerçeklik Eğitiminin Postüral Stabilite, Vücut Kompozisyonu, Beden İmajı, Depresyon ve Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkilerinin Araştırılması

ÖZ: Çalışmamız 9-11 yaş arasındaki obez çocuklarda sanal gerçeklik (SG) eğitiminin postüral stabilite, vücut kompozisyonu, beden imajı, depresyon ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Çalışmaya toplam 34 birey katıldı. Bireyler randomize olarak iki gruba ayrıldı. 17 kişi 6 haftalık SG eğitimine alınırken, diğerlerine tedavi uygulanmadı. Eğitim haftada üç seans, her seans 30-45 dakika olmak üzere 6 hafta süreyle yapıldı. Bireylerin sosyo-demografik ve fiziksel özellikleri kaydedildi. Çalışma öncesi ve sonrasında vücut kompozisyonu vücut analiz monitörüyle, statik denge Flamingo denge testiyle, dinamik denge Y denge testiyle ve Kısa Form Bruininks Oseretsky Motor Yeterlilik Testi’nin (BOMYT-2 KF) hız ve çeviklik alt testiyle, depresyon Çocuklar için Depresyon Ölçeğiyle, beden imajları Çocukların Beden İmajı Ölçeğiyle, yaşam kalitesi Pediatrik Yaşam Kalitesi Envanteriyle (PedsQL 4.0) değerlendirildi. Eğitim grubundaki çocukların fiziksel etkinlikten hoşlanma düzeyi Fiziksel Etkinlikten Hoşlanma Ölçeği-Kısa Form ile (FEHÖ-KF) değerlendirildi. Eğitim öncesinde Y denge testi sağ medial erişim mesafesi ve depresyon düzeyi dışında tüm değerlendirme sonuçları gruplar arasında istatiksel olarak benzerdi (tüm p’ler>0,05). Altı hafta sonunda Y denge bilateral anterior ve sol medial erişim mesafeleri, depresyon ve yaşam kalitesi toplam puanlarının SG grubu lehine anlamlı düzeyde farklı olduğu belirlendi (p<0,05). %95GA değerleri p değerlerini destekliyordu. SG eğitimi vücut ağırlığı ve vücut yağ yüzdesi üzerinde orta, vücut yağ kütlesi ve boy üzerinde orta-büyük düzeyde etkiliydi. SG eğitiminin statik denge, hız-çeviklik, dinamik denge bilateral karma ve sağ lateral erişim mesafeleri ile depresyon ve PedsQL 4.0 fiziksel sağlık özet puanları için etki büyüklükleri büyük iken (tüm r’ler≥0,5), diğer sonuç ölçümlerinde orta-büyük, orta ve küçük düzeyde klinik etkiler elde edildi (r’ler≥0,1). Obez çocuklarda 6 haftalık SG eğitimi vücut ağırlığı, yağ kütlesi ve yağ yüzdesini azaltarak vücut kompozisyonunun değişimine neden olmakla birlikte obeziteyi azaltmada yeterli olmamıştır. Buna karşın dengenin, hız-çevikliğin ve yaşam kalitesinin artırılmasında, depresyonun azaltılmasında etkili olup, obez çocukların yapmaktan memnuniyet duydukları bir fiziksel aktivite seçeneğidir. Uzun süreli eğitim ve izlemlerin yapıldığı çalışmalar önerilir. Anahtar Kelimeler: Obezite, Çocuk, Sanal Gerçeklik Tedavisi, Postüral Denge, Depresyon, Beden İmajı, Yaşam Kalitesi