Obez kadınlarda yeme davranışı, yaşam kalitesi ve mental sağlık ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışma obez kadınlarda yeme davranışları, yaşam kalitesi ve mental sağlık durumlarının incelenmesi amacıyla 209 obez yetişkin kadın ile yürütülmüştür. Çalışma verileri yüz yüze görüşme metoduyla araştırmacı tarafından anket formu kullanılarak toplanmış, antropometrik ölçümler araştırmacı tarafından alınmıştır. Kadınların yeme davranışları Üç Faktörlü Beslenme Anketi Kısaltılmış Form (Three-Factor Eating Questionnaire TFEQ-R18) ile, mental sağlık bileşenleri Depresyon, Anksiyete Stres Ölçeği Türkçe Kısa Formu (Depression Anxiety Stress Scales, DASS-21) ile, yaşam kaliteleri ise Obezlere Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (OÖYKÖ) ile değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 39,65±11,44 yıl, beden kütle indeksi (BKİ) ortalaması 33,89±3,92 kg/m2 olarak bulunmuştur. Kadınların %67,9'u birinci derece obez, bel çevresi değeri kardiyovasküler risk sınıflamasına göre %94,3'ünün yüksek risk altında; bel boy oranı sınıflamasında %64,1'inin yüksek riskli grupta, bel kalça oranına göre %51,2'sinin riskli grupta olduğu bulunmuştur. Yaş gruplarına göre kontrolsüz yeme, duygusal yeme ve açlığa duyarlılık puanları arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). Duygusal yeme ve bilişsel kısıtlama düzeyleri ile eğitim seviyesi arasında istatistiksel anlamlılık bulunmuştur (p<0,05). Bilişsel kısıtlama davranışı ile uyku düzeni, bel boy oranı ve bel kalça oranı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Kadınların OÖYKÖ ortalama puanı 46,83±24,06 olarak bulunmuş; yaşam kalitesi puan ortalamaları ile BKİ değeri sınıflaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,05). Kadınların BKİ değerleri ile mental sağlık sorunları arasında pozitif yönde, anlamlı düzeyde korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Kadınların kontrolsüz yeme ve duygusal yeme düzeyi arttıkça mental sağlık bileşen puanlarında da artış gözlemlenmiştir (p<0,05). Depresyon, anksiyete ve stres puanları ile yaşam kalitesi arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak obez kadınların yeme davranışları ile yaşam kalitesi ve mental sağlık durumları arasında anlamlı ilişki ortaya çıkmıştır. Obezite, yeme davranışları ve mental sağlık arasındaki ilişkileri daha iyi anlamak için geniş kapsamlı araştırmalar yapılmalıdır.