Obstetrik şiddetin yaygınlığı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi: Bir meta-analiz çalışması

Bu çalışma, kadınların gebelik, doğum veya doğum sonrası dönemde maruz kaldığı obstetrik şiddetin yaygınlığı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Çalışmada meta-analiz yöntemi kullanıldı ve Sistematik İncelemeler ve Meta-Analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri bildirgesine uygun olarak yürütüldü. Belirlenen İngilizce anahtar kelimeler kullanılarak, 1 Ocak 2007 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında Web of Science, Scopus, CINAHL Ultimate, MEDLINE Ultimate ve OVID veri tabanlarında tarama yapıldı. Çalışmaların seçimi, kalite ve yanlılık riski değerlendirmesi bağımsız iki araştırmacı tarafından yapıldı. Çalışmaya toplam örneklem büyüklüğü 43 977 kadın olan 41 çalışma dahil edildi. Dahil edilen çalışmaların metodolojik kalitesi Joanna Briggs Institute'nin yaygınlık çalışmaları için kritik değerlendirme kontrol listesi ile, yanlılık riski ise Hoy ve arkadaşları tarafından geliştirilen ön yargı riski aracı ile değerlendirildi. Çalışmalardan elde edilen verileri birleştirmek için bir meta-analiz ve anlatı sentezi yapıldı. Çalışmanın birleştirilmiş obstetrik şiddetin sıklığı üzerinde moderatör değişkenlerin etkilerini değerlendirmek için meta-regresyon yapıldı. Çalışmalar arasındaki heterojenliği Cochran Q ve Higgins I 2 testleri, yayın yanlılığı incelemesi Huni grafiği ve Egger's regression intercept testi ile değerlendirildi. Veri analizi, Comprehensive Meta Analysis 4 yazılımı kullanılarak yapıldı. Kadınların gebelik, doğum veya doğum sonrası dönemde maruz kaldığı obstetrik şiddetin birleştirilmiş yaygınlığı %61.7 olarak bulundu. Meta-analiz verileri, %99.258'lik bir I2 değeriyle önemli bir heterojenlik gösterdi. Yapılan meta-regresyonda, çalışmaların yapıldığı ülke, ülkelerin gelir düzeyi, çalışma ortamı, çalışma tasarımı ve yanlılık riskinin değişkenlerinin obstetrik şiddet üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu saptandı. Yapılan anlatı sentezi sonucunda obstetrik şiddet ile ilişkili 40 risk faktörü ve 14 koruyucu faktör olduğu belirlendi. Yayın yanlılığının ise toplam obstetrik şiddet, çevrimiçi çalışma ortamı, kesitsel araştırmalar ve orta yanlılık riski veri setlerinde olduğu saptandı. Sonuç olarak, obstetrik şiddetin birleştirilmiş yaygınlığının yüksek olduğu, obstetrik şiddet ile ilişkili faktörlerin ele alınması, gelecek araştırmaların, farklı sosyo-demografik gruplar arasında obstetrik şiddet yaygınlığını ve etkileyen faktörleri daha ayrıntılı bir şekilde incelemesi gerekmektedir.