Obstruktif uyku apne sendromunda ortalama trombosit hacmi ve CPAP tedavisinin etkisi

Giriş ve Amaç: Yapılan birçok çalışma Obstruktif Sleep Apne Sendromu (OSAS)?nun kardiyovasküler hastalıklar için bağımsız bir risk faktörü olduğunu desteklemektedir. Trombositler kardiyovasküler hastalıklarda anahtar rol oynar. OSAS?lı hastalarda artmış trombosit aktivasyonunun sık görülen kardiyovasküler komplikasyonların önemli bir nedeni olabileceği vurgulanmaktadır. Ortalama trombosit hacmi (OTH) trombosit fonksiyon ve aktivitesini gösteren bir parametredir. Bu çalışmada; OSAS?lı hastalarda trombosit aktivasyonunun dolaylı bir göstergesi olan OTH?ni ve CPAP tedavisinin OTH üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: OSAS kliniği ile Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları uyku laboratuarına son 1 yıl içinde başvuran ve polisomnografiye (PSG) bağlanan ardışık 200 hastanın kayıtları retrospektif olarak incelendi. Hemogram ile OTH ölçülen 158 hasta çalışmaya alındı. Hastalar apne hipopne indekslerine (AHI) göre dört sınıfa ayrıldı. Gruplar demografik ve klinik özellikler, polisomnografik veriler, hemogram parametreleri ve OTH açısından karşılaştırıldı. Aynı zamanda OSAS tedavisinin OTH üzerine etkisini göstermek için ağır OSAS olup 1 ay düzenli CPAP tedavisi alan ve hemogram kontrolleri yapılan olgularda (20 olgu) OTH `deki değişim araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 51?i kadın (%32,3) 107?si erkek (%67,7) toplam 158 olgu dahil oldu. Yaş ortalaması 51±13 (min-16, max-82) idi. Olguların %74,1?inde (117/158) OSAS tespit edildi. Hafif OSAS 32 (%20.3), orta OSAS 28 (%17.7) ağır OSAS 57 (%36.1) olgu idi Gruplar arasında medyan yaş benzer bulundu. VKİ, Boyun çevresi ve Epwort Uykululuk değeri, uykuda horlama yüzdesi, uyku sırasında %90?ın altındaki saturasyon miktarı, desaturasyon indeksi, hemogram parametrelerinden hemoglobin ve hemotokrit değerinin OSAS şiddeti ile anlamlı olarak arttığı tespit edildi. Gruplar arasında trombosit sayısı ve uyku etkinliği yönünden fark saptanmadı. Ortalama trombosit hacmi Ağır OSAS olgularında OSAS olmayan ve hafif OSAS olan olgulara göre istatistiksel anlamlı olarak daha düşük saptandı (p=0.001). OTH ile AHİ, desaturasyon indeksi, uyku süresince %90?ın altındaki saturasyon miktarı arasında negatif, uyku etkinliği ve LDH arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü. Cinsiyet, sigara ve alkol kullanımı, eşlik eden hastalıklar (DM, Hiperkolesterolemi) ve ilaç kullanımına (ACE inhibitörü, B-bloker, Ca-Kanal blokeri, diüretik, aspirin) göre OTH değerleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık yoktu. Ağır OSAS grubunda bir aylık CPAP tedavi sonrası OTH?nin tedavi öncesine göre anlamlı olarak azaldığı tespit edildi (p=0.021) Tedavi öncesi ve sonrası bakılan medyan eritrosit ve trombosit sayısı, hemotokrit yüzdesi, hemoglobin değerleri açısından anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Çalışmanın sonuçları ağır OSAS olgularında kontrol grubuna göre OTH ve dolayısı ile trombosit aktivasyonundaki artışı desteklememektedir. Buna karşın bu çalışmanın sonuçları ağır OSAS olgularında 1 aylık CPAP tedavisinin OTH?ni ve bununla ilişkili trombosit aktivasyonunu azalttığını göstermiştir. Konu ile ilgili daha geniş seriler üzerinde kontrollü, prospektif ve tedavi sonuçlarını da içeren çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: uyku apne; obstrüktif uyku apne; ortalama trombosit hacmi; apne-hipopne indeksi; trombosit aktivasyonu