Obstrüktif uyku apne sendromunda OSAS ilişkili baş ağrısı ve diğer primer baş ağrıları: Klinik özellikler, risk faktörleri, sıklığı ve oksidatif ve inflamatuvar belirteçlerle ilişkisi

Obstrüktif uyku apne sendromu gündüz aşırı uykululuk, konsantrasyonda azalma gibi semptomların yanında baş ağrısına yol açabilecek bir hastalıktır. Uluslararası baş ağrısı derneği sınıflamasına göre sekonder baş ağrıları içinde sınıflandırılan uyku apnesi ilişkili baş ağrısı ve OSAS'a eşlik eden primer baş ağrılarının altında yatan mekanizmanın uyku fragmantasyonu gibi nedenler sonucu uyku kalitesinde bozulma ve hipoksi, hiperkarbi olabileceği üzerinde durulsa da patofizyolojisi net olarak aydınlatılmamıştır. Bu çalışmanın amacı OSAS hastalarında primer baş ağrıları, uyku apnesi ilişkili baş ağrısı sıklığı ve klinik özellikleri ile PSG parametreleri ve oksidatif süreçlere sekonder inflamatuvar belirteçler arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Haziran 2024 - Haziran 2025 tarihleri arasında Karadeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi nöroloji polikliniğinde değerlendirilen, polisomnografi (PSG) ile OSAS tanısı almış, 18 yaş üstü 154 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. OSAS dışı uyku bozukluğu ve uyku apnesi ilişkili baş ağrısı dışında diğer sekonder baş ağrısı olan hastalar dışlanmıştır. Hastaların baş ağrısı özellikleri, PSG bulguları, serum inflamatuvar ve oksidatif belirteçleri, Epworth skoru, Beck depresyon ve anksiyete ölçekleri ve laboratuvar verileri değerlendirilmiştir. Hastaların %67,5'i (n=104) erkek, %32,5'i (n=50) kadın olup, yaş ortalaması 50,3 (±12,8 SD)'tü. Tüm hastaların %43,5'inde (n=67) baş ağrısı, %34,4'ünde (n=53) sabah baş ağrısı, %24'ünde uyku apnesi ilişkili baş ağrısı mevcuttu. Baş ağrısı olan 67 hastalanın 37'si (%55,2) uyku apnesi ilişkili baş ağrısı, 22'si (%32,8) gerilim tipi baş ağrısı, 10'u (%14,9) migren tanı kriterlerini karşılıyordu. Tüm baş ağrısı gruplarında kadın hasta oranı daha yüksekti (p<0,05). Baş ağrısı ve sabah baş ağrısı grubunda Epworth skoru (p=0,002), medyan Beck depresyon ve anksiyete skorları (p<0,001) ve LDL (p=0.004) anlamlı düzeyde daha yüksek idi. Baş ağrısı sabah olan OSAS hastalarında ise BKI (p=0,004), Epworth skoru (p=0,022), oksijen satürasyonunun %90'ın altında kaldığı süre (p=0,028) anlamlı oranda daha yüksek, minimum oksijen satürasyonu (p=0,044) anlamlı oranda daha düşük bulundu. Baş ağrısı sabah olan OSAS hastalarında medyan Beck depresyon ve anksiyete skorları, LDL açısından fark saptanmadı. Hiçbir grupta AHI indeksi açısından fark saptanmadı. Sonuç olarak; OSAS hastalarında sabah baş ağrısı sıklığı yaklaşık %34 olup, ağrılar literatüre benzer şekilde çoğunlukla hafif-orta şiddette, bilateral, nonpulsatil karakterde idi. Yüksek Epworth uykululuk skoru, düşük minimum oksijen satürasyonu ve uzun süreli oksijen desatürasyonunun sabah baş ağrısı bulunan hastalarda daha yüksek saptanmış olması OSAS ilişkili sabah baş ağrısının öncelikli olarak hipokseminin derinliği ve süresinden etkilendiğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: uyku apnesi, baş ağrısı, sabah baş ağrısı, hipoksi