Ofislerde kullanıcı varlığı ve pencere açma davranışındaki değişikliklerin saptanması ve modellenmesi: COVID-19 pandemisinin etkileri

Binalarda kullanıcılarının varlık/yokluk ve enerji tüketimi ile ilişkili davranışlarının tahmin edilmesi enerji tüketimini etkileyen önemli parametrelerden biri olarak kabul edilmektedir ve otuz yılı aşkın süredir aktif bir araştırma alanıdır. Saha çalışmaları deney, matematiksel modelleme, simülasyon, karşılaştırma ve gözleme dayalı yöntemler etrafında kümelenmiştir. Bu özelleşmiş araştırma alanı, enerji performans simülasyonu aracılığıyla binanın enerji tüketiminin tahmininde ortaya çıkan ve "bina performans açığı" olarak tanımlanan tahmin edilen ve gerçekleşen enerji tüketimi arasındaki farkın azaltılmasını hedeflemektedir. Simülasyon araçlarındaki gelişmeler bina enerji performans tahminini kolaylaştırmış olsa da deterministik/kural tabanlı girdi ve/veya verilere dayalı simülasyon sonuçları bina performans açığı ile doğrudan ilişkilendirilmektedir. Özellikle kullanıcı davranışı temelli çalışmaların eksikliğine vurgu yapılmakta, bina performans açığının ancak kullanıcı davranışının kural tabanlı (deterministik) kontrol stratejileri üzerinden değil, olasılıksal yaklaşımlarla ele alınmasının önemi sıklıkla vurgulanmaktadır. Çalışmalar kullanıcı davranışı ve varlığını izlemedeki kolaylıklar sebebiyle sıklıkla ofis binalarında yürütülmüştür. Ancak COVID-19 pandemisi ile uzaktan, yarı-zamanlı, dönüşümlü çalışma gibi mekânda varlık/yokluk durumunu dönüştüren uygulamaların da bu kapsamda dikkate alınması gerekli hale gelmiştir. 2020 yılına kadar alanda yürütülen çalışmalar temel kabul edilerek, kullanıcı modellerinin varlık/yokluk ve pencere açma kapama davranışı kapsamında esnek zaman çizelgelerine bağlı olarak yeniden tartışılması gerekmektedir. Bu nedenle, tez çalışması kapsamında Türkiye'deki öğretim üyeleri ile çevrimiçi bir anket çalışması yürütülerek pandemi öncesi ve sürecinde ofisteki varlık/yokluk ve pencere açma/kapama davranışlarındaki değişiklikler saptanmıştır. Elde edilen verilerden olasılıksal modelleme yöntemlerinden kümeleme analizi kullanılarak kullanıcı varlık/yokluk ve pencere açma/kapama davranış profilleri oluşturulmuş, bu profiller pandemi öncesi ve sonrası için davranış değişikliği bakımından karşılaştırılmıştır. Tez çalışması kapsamında elde edilen bulgular, kullanıcı varlık/yokluk ve pencere açma/kapama davranışında beklenmeyen değişiklikleri ele alarak literatüre katkıda bulunmaktadır.