Öfke sözcüğünün monografisi

Türkçe, kadim bir dil olması sebebiyle zengin bir söz varlığına sahiptir. Bir dilin zengin bir söz varlığına sahip olması o dilin konuşurlarına ifade gücü sağlar. Geçmişten günümüze geniş coğrafyalarda yaşayan Türklerin ortak kimliklerinden biri olan Türkçe önemli bir etkileşim alanı oluşturmuştur. Türkçe; kültürel motifleri yansıtmasıyla, iletişim gücüyle ve kod kopyalamalarıyla dil bilimciler için adeta bir laboratuvar gibidir. Bu çalışmada Türkçenin öfke duygusunu ifade etme şekilleri monografi yöntemiyle birlikte incelenmiştir. Tarihi ve Çağdaş Türk Lehçelerinde eserler ve sözlükler incelenerek veriler elde edilmiştir. Araştırmanın amacı Tarihi ve Çağdaş Türk Lehçelerinde öfke duygusunun nasıl ifade edildiğini tespit etmek, tespit edilen sözcükleri psikoloji bilimi temel alınarak oluşturulan sınıflandırmaya göre bilişsel-duygusal tepki, fiziksel tepki, sözel tepki ve nitelik kazandıran adlandırmaları kategorize etmek ve bu sözcüklerin harita üzerinde mekânsal dağılışını göstermektir. Bu çalışmanın "Giriş" bölümünde amaç, konu, sınırlılık ve yöntem hakkında bilgi verilmiştir. "Öfke Üzerine Genel Bilgiler" bölümünde duyguların tanımı, oluşumu ve sınıflandırmalarına dair bir alt başlığa yer verilmiştir ve öfke duygusuna çeşitli alt başlıklar oluşturularak detaylı bilgiler sunulmuştur. "Tarihi Türk Lehçelerinde Öfke Sözcüğünün Kavram Alanı" ve "Çağdaş Türk Lehçelerinde Öfke Sözcüğünün Kavram Alanı" bölümlerinde ilgili eserler ve lehçe sözlükleri incelenmiştir. İncelenen eserler ve sözlükler içinde öfke ve öfkenin kavram alanına giren sözcükler tespit edilmiştir. Tespit edilen sözcükler psikoloji bilimi temel alınarak oluşturulan sınıflandırmaya göre kategorize edilmiş olup mekânsal dağılışı haritalarla gösterilmiştir. "Türk Argosunda Öfke" bölümünde öfke ifade eden argo sözler derlenmiştir. Öfke ifade eden deyimler "Deyimlerde Öfke" bölümünde sunulmuştur. "Sonuç" bölümünde ise incelenen bulguların değerlendirilmesi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Söz varlığı, monografi, öfke, mental fiil.