Öğrencilerde akıllı telefon bağımlılığının incelenmesi: Bir İlçeokulları örneği

Bağımlılık herhangi bir kimsenin, herhangi bir madde, etkinlik, nesne veya davranışa hayatının diğer faaliyetlerini dışlayacak ya da kendisine ve başkalarına zihinsel sosyal ya da fiziksel olarak zarar verecek şekilde müptela olma halidir. Çok ve çeşitli bağımlılık türleri yanında önemli bir bağımlılık türünün de teknoloji bağımlılığı olduğu görülmektedir. Günümüzde teknolojik gelişmelerin baş döndürücü şekilde gelişmesi hayatımızın her alanına dâhil olması uzak ve yakın kavramlarını yeniden düşünmemizi gerekli kılmıştır. Cep telefonu teknolojisindeki hızlı gelişmeyle beraber, geçmiş dönemlerde birini aramak ya da birine mesaj atmak için ilk zamanlarda kullanılan standart cep telefonları yerini, günlük hayatımızı çok daha kolaylaştıran son teknoloji akıllı telefonlara bırakmıştır. Ancak öte yandan yaşamın ayrılmaz bir parçası durumuna gelen akıllı telefonlara yönelik bağımlılıkların da giderek yükseliş gösterdiği, bunun okul öncesi dönemlere kadar gerilere gittiği görülmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı 2022-2023 eğitim öğretim yılı Tunceli ili Hozat ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ortaokul ve lisede öğrenim görmekte olan öğrencilerin akıllı telefon kullanım düzeyinin öğrencilerin bazı demografik özelliklerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Nicel araştırma kapsamında genel tarama modelinde desenlenen araştırmanın verileri Kwon ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve Noyan ve arkadaşlarınca Türkçeye uyarlanan "Akıllı Telefon Bağımlılık Ölçeği Kısa Formu (ATBÖ-KF)" Mayıs- Haziran 2023 tarihleri arasında yüz yüze uygulanarak toplanmıştır. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan ölçeğin parametrik testlerin kullanılmasına uygun olduğu görülmüş ve analizlerinde frekans, yüzdelik, aritmetik ortalama gibi test analizleri yanında, farkın anlamlılığı için T Testi ve Tek Yönlü Varyans analizi istatistiksel veri analiz tekniklerinden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda akıllı telefon bağımlılık düzeyi ortalamasının 3'ün altında çıkması, öğrencilerin akıllı telefon bağımlılıklarının olmadığına, ancak ölçümlerin ortalamanın hemen altında çıkması risk unsuru durumunda olduğuna yorumlanırken, bağımlı-bağımsız değişkenler arasındaki fark ise anlamlı çıkmamıştır (p<.005). Araştırma bulgularına göre bağımlılık alt sınırında bulunan öğrencilerin akıllı telefon bağımlılık düzeyinin risk unsuru taşıdığı, bu yönüyle bulguların uyarıcı olduğu, ebeveynlerin, toplumun ve özellikle okul ve ilgili kurum ve kuruluşların görünen tehlikeye karşı önlem almaları önerilmiştir.