Öğrencilerin uzunluk, alan ve hacim ölçme bağlamında problem kurma becerilerinin incelenmesi

Bu araştırma, yedinci sınıf öğrencilerinin uzunluk, alan ve hacim ölçme konularında problem oluşturma becerilerini incelemeyi hedeflemektedir. Çalışmanın katılımcıları, Türkiye'deki bir devlet okulunda eğitim gören yedinci sınıf öğrencilerinden seçilmiştir. Katılımcılar, iki farklı şubeden seçilmiştir; şubelerden biri pilot, diğeri asıl uygulama grubu olarak belirlenmiştir. Pilot uygulama grubunda, 3 kız ve 8 erkek olmak üzere toplam 11 öğrenci yer alırken; asıl uygulama grubunda ise akademik başarı kriterlerine dayalı olarak amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 9 öğrenci bulunmaktadır. Çalışma, nitel yöntemlerden durum çalışması deseni benimsenerek yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından uzman görüşlerine dayalı olarak geliştirilen Problem Kurma Görüşme Formu ve Problem Kurma Çalışma Kağıtları kullanılmıştır. Pilot uygulama gerçekleştirilmiş ve klinik görüşmeler video kaydı ile belgelenmiş, ardından bu kayıtlar yazıya dökülerek analiz için uygun hale getirilmiştir. Veri analizi aşamasında, içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. İçerik analizi sonucunda üç ana kategori belirlenmiştir: problem metni, matematiksel dil ve problem kurma biçimleri. Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin uzunluk, alan ve hacim ölçme bağlamında oluşturdukları soruların çoğu yalnızca işlem yapmayı, yalnızca gerektiren, alıştırma türünde sorular ve soru kökü içermeyen ifadeler olarak matematik problemi olarak kabul edilmemektedir. Bu tür sorular, derinlemesine düşünmeyi gerektirmediğinden ve sadece temel işlemlerle çözülebildiğinden matematik problemi sayılmamaktadır. Öte yandan, öğrencilerin oluşturduğu matematiksel problemler incelendiğinde, uzunluk, alan ve hacim ölçme bağlamında öğrencilerin yarısından fazlasının yapılandırılmış, serbest ve yarı yapılandırılmış problem kurma durumlarında çözülebilir matematik problemleri oluşturdukları tespit edilmiştir. Ancak bu problemlerin bazıları, eksik veya hatalı bilgiler, yanlış temsiller ve birimlerin yanlış ifade edilmesi gibi çeşitli eksiklikler içermektedir. Çalışmada dikkat çeken bir diğer bulgu, öğrencilerin problem kurma sürecinde şekil ya da ifadeleri değiştirerek problem oluşturma eğilimleri göstermeleridir. Öğrenciler, problem kurma aşamalarında bazen verilen problemlere benzer problem oluşturmuş, bazen ise bu problemlerden farklı problemler geliştirmişlerdir. Özellikle benzer problem kurma durumlarında, öğrencilerin verilen problemdeki verilen problemdeki şekil ve bağlamı büyük ölçüde korudukları gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma, öğrencilerin problem kurma becerilerinin geliştirilebilmesi için öğretim sürecine yönelik önemli ipuçları sunmaktadır. Öğrencilerin, matematiksel problemlerde dil ve sembol kullanımı, bilgi temsili ve problem çözme süreçlerini daha sağlam bir şekilde kavrayabilmeleri için öğretmenlerin rehberliğine ihtiyaç duydukları anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, problem kurma sürecinde öğrencilerin daha fazla desteklenmesi, becerilerinin daha etkili bir şekilde geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.